1.445. Có xử T&A Ogilvy được không?

(PL) – “Công ty truyền thông hoàn toàn có thể bị xử lý vì gièm pha doanh nghiệp nước mắm, ngành nghề nước mắm” – TS Nguyễn Ngọc Sơn.

Cơ quan chức năng đã vào cuộc điều tra, lần ra Công ty Truyền thông T&A Ogilvy tài trợ cho Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (Vinastas) thực hiện khảo sát nước mắm. Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ ngày 29-11 vừa qua, Bộ Công Thương cũng đánh giá việc khảo sát được thực hiện dưới sự tài trợ của công ty trên không đảm bảo tính độc lập theo quy định.

Vậy liệu Công ty T&A Ogilvy có vi phạm về cạnh tranh không lành mạnh? Liệu có thể xử lý công ty này?…

Cần xử cả “đứng trước” lẫn “đứng sau”

TS Nguyễn Ngọc Sơn, Trưởng khoa Luật ĐH Tôn Đức Thắng, chuyên gia trong lĩnh vực cạnh tranh, khẳng định các công ty truyền thông vẫn có thể bị phạt về hành vi gièm pha doanh nghiệp (DN) khác theo Điều 43 Luật Cạnh tranh.

“Nhiều người hiểu nhầm rằng gièm pha đối thủ mới bị xử phạt, mới là cạnh tranh không lành mạnh. Ví dụ công ty nước mắm này gièm pha công ty nước mắm khác thì mới vi phạm. Nhưng quy định trong Luật Cạnh tranh thì mở rộng hơn nhiều. Bất cứ DN nào gièm pha DN khác là vi phạm chứ không nhất thiết phải gièm pha DN đối thủ cùng ngành hàng, cùng sản phẩm…” – TS Sơn nhấn mạnh.

Điều 43 của Luật Cạnh tranh là một điều luật rất bao quát, từng được dự liệu rất kỹ. Bởi lẽ các công ty không dại gì trực tiếp tung thông tin gièm pha đối thủ cả. Chẳng hạn sẽ có việc công ty A thuê công ty B để gièm pha đối thủ của A; hoặc A sẽ lập các công ty con C, D… để “làm nhiệm vụ” gièm pha, còn mình thì sẽ không liên can gì. Vì những dự liệu đó mà Điều 43 không dùng từ “đối thủ” mà sử dụng cụm từ “DN khác”, đồng thời quy định cả hành vi “trực tiếp” lẫn “gián tiếp”.

TS Sơn nói tiếp: “Với tầm bao quát của Điều 43 như vậy, xét trong trường hợp vụ nước mắm thì công ty truyền thông hoàn toàn có thể bị xử lý vì gièm pha DN nước mắm, ngành nghề nước mắm. Vấn đề là phải điều tra cho ra hợp đồng tài trợ, các thỏa thuận, các cuộc đàm phán, các email, giấy tờ… giữa công ty truyền thông và Vinastas. Qua đó để chứng minh công ty này gián tiếp “mượn” Vinastas đưa thông tin không trung thực, không minh bạch về nước mắm nhiễm asen”.

Việc tung tin sai lệch của Vinastas đã gây hại cho nước mắm truyền thống. Trong ảnh: Một cơ sở làm nước mắm truyền thống ở Phan Thiết, Bình Thuận. Ảnh: PHƯƠNG NAM

Mặt khác, cũng theo TS Sơn, thông thường các công ty truyền thông không tự dưng bỏ tiền ra làm không công cho ngành này, ngành nọ, mà họ phải làm cho một hoặc một nhóm DN nào đó. Thế nên cứ điều tra sẽ tìm ra được DN nào mới thực sự là DN chi tiền tài trợ cho Vinastas. Khi điều tra ra thì DN đó dù là nước mắm hay không kinh doanh nước mắm, cũng có thể xử lý luôn vì hành vi gièm pha DN khác.

“Cần lưu ý rằng mức phạt của hành vi gièm pha DN khác tối đa chỉ 150 triệu đồng. Nhưng trong trường hợp vụ nước mắm, vấn đề quan trọng hơn việc phạt là phải công khai tên tuổi các DN “đứng trước”, “đứng sau” ra. Bên cạnh đó phải công khai rõ hợp đồng thỏa thuận với nhau làm những việc trái đạo đức kinh doanh. Cần công khai cho cộng đồng biết, vì hành vi vi phạm này không chỉ ảnh hưởng đến một vài DN mà đã ảnh hưởng đến toàn ngành nước mắm truyền thống, ảnh hưởng đến ngành nông nghiệp” – TS Sơn nhấn mạnh.

Cần khởi kiện đòi bồi thường

Luật sư Nguyễn Thành Long, Văn phòng luật sư Long Nguyễn, cho biết theo quy định của Luật Cạnh tranh thì Vinastas không phải là đối tượng thực hiện hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Vì vậy mà cơ quan quản lý không thể phạt Vinastas về cạnh tranh không lành mạnh.

Luật Cạnh tranh giải thích rõ: Hành vi cạnh tranh không lành mạnh là hành vi cạnh tranh của DN; trái với các chuẩn mực thông thường về đạo đức kinh doanh, gây thiệt hại hoặc có thể gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của DN khác hoặc người tiêu dùng.

Tuy vậy, luật sư Nguyễn Thành Long cho rằng vấn đề quan trọng là các DN nước mắm truyền thống có thể tự khởi kiện Vinastas ra tòa để đòi bồi thường thiệt hại vì đơn vị này đã trực tiếp công bố thông tin. Trong quá trình xét xử, tòa sẽ mời các công ty liên quan (như T&A Ogilvy) đến để làm việc và có thể các công ty này sẽ phải liên đới trách nhiệm.

Cụ thể là các DN nước mắm truyền thống cần thu thập bằng chứng để chứng minh thiệt hại của mình. “Nếu có kết luận của cơ quan chức năng về hành vi vi phạm cạnh tranh không lành mạnh thì đây là chứng cứ nặng ký để DN nước mắm truyền thống nộp kèm đơn khởi kiện” – luật sư Long nói.

Trong khi đó, ông Trương Quang Hiến, Chủ tịch Hiệp hội Nước mắm Phan Thiết, cho biết đến nay vẫn chưa có DN nước mắm nào ở Phan Thiết khởi kiện Vinastas ra tòa. “Nhiều DN và các hội nước mắm các tỉnh, thành đã ngồi lại với nhau bàn hướng giải quyết. Trong đó đề cập đến việc khởi kiện đòi Vinastas bồi thường thiệt hại nhưng đến nay vẫn chưa có DN nào chính thức làm đơn”.

Tuy vậy, theo ông Hiến, nếu có bất cứ DN nước mắm nào ở Phan Thiết lên tiếng bị thiệt hại mà muốn khởi kiện thì hiệp hội sẽ đứng đơn làm ngay cho DN.

“Đây là vụ cạnh tranh bẩn”

Nhận định về việc Vinastas công bố khảo sát kết quả nước mắm nhiễm asen do Công ty T&A Ogilvy tài trợ, luật sư Trương Thanh Đức, trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam, nhận định: “Đây chắc chắn là một vụ cạnh tranh không lành mạnh, còn gọi là cạnh tranh bẩn”.

Theo luật sư Đức, khi Vinastas công bố kết quả khảo sát nước mắm, rõ ràng đã có sự mập mờ về asen có trong nước mắm khi không nói rõ asen hữu cơ thì không độc hại và asen vô cơ (thạch tín) là độc hại. Điều này là nhắm vào đối thủ cạnh tranh của nước mắm công nghiệp mà ở đây ai cũng hiểu là nước mắm truyền thống.

Luật sư Đức cho rằng cần phải làm rõ mục đích tài trợ của T&A Ogilvy là gì. Đó là việc tài trợ đơn thuần cho nghiên cứu khoa học hay là núp bóng tài trợ để gây ra cuộc cạnh tranh không lành mạnh.

“Ở đây có hai mức độ, thực hiện chiến dịch truyền thông hay là người thiết kế ra chiến dịch truyền thông mang tính chất cạnh tranh không lành mạnh ấy. Nếu chỉ là thực hiện chiến dịch truyền thông thì trách nhiệm của T&A Ogilvy còn nhẹ. Nhưng nếu thiết kế ra chiến dịch truyền thông đó thì T&A Ogilvy cần phải bị xử lý nghiêm” – luật sư Đức nhấn mạnh.

Tuy nhiên, vấn đề quan trọng hơn trong vụ việc này, theo luật sư Đức là phải tìm ra chủ thể đứng sau Vinastas và T&A Ogilvy. “Nếu không tìm ra được chủ thể đứng đằng sau Vinastas và Ogilvy thì việc xử lý sẽ không có tác dụng răn đe, ngăn ngừa những cuộc cạnh tranh không lành mạnh trong tương lai. Việc đưa ra ánh sáng chủ thể đó là rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay” – luật sư Đức nhấn mạnh.

CHÂN LUẬN

Cấm gièm pha doanh nghiệp khác

Cấm DN gièm pha DN khác bằng hành vi trực tiếp hoặc gián tiếp đưa ra thông tin không trung thực, gây ảnh hưởng xấu đến uy tín, tình trạng tài chính và hoạt động kinh doanh của DN đó.

Điều 43 Luật Cạnh tranh

QUỲNH NHƯ

——————

Pháp luật TP HCM (Thời sự) 02-12-2016:

http://plo.vn/thoi-su/co-xu-ta-ogilvy-duoc-khong-668873.html

(339/1.492)

Bài viết 

318. Quản lý thị trường vàng: 'Chữ Tín' của...

Quản lý thị trường vàng: 'Chữ Tín' của thể chế phải quý hơn vàng. (NĐT) -...

Trích dẫn 

4.303. Hiện thực hóa tăng trưởng cao, năng lượng...

Hiện thực hóa tăng trưởng cao, năng lượng phải đi trước một bước. (TT)...

Bình luận 

460. Bình luận về cơ sở pháp lý xử phạt sản xuất...

Bình luận về cơ sở pháp lý xử phạt sản xuất nội dung trên mạng...

Phỏng vấn 

4733. “Phí 6.600 đồng/tháng trên VETC, ePass là khoản...

“Phí 6.600 đồng/tháng trên VETC, ePass là khoản phí chồng lên phí”. (DT) – Bình luận về vấn đề này, Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), cho rằng nếu việc thu phí hoàn toàn do Nhà nước ấn định hoặc đã có sự thỏa thuận với khách hàng thì không có gì bàn cãi. Tuy nhiên, theo luật sư, trường hợp này có nhiều điểm cần được làm rõ bởi người dân gần như buộc phải tham gia hệ thống thanh toán phục vụ thu phí không dừng. "Việc thu phí này gắn liền với việc thu phí giao thông, tuy không phải là "bắt" nhưng lại "buộc" gần như tất cả phải tham gia mà không còn sự lựa chọn nào khác, nhất là cách duy nhất để đi qua rất nhiều trạm thu phí hiện nay là phải thông qua tài khoản giao thông", luật sư nêu quan điểm. Theo ông, việc bất ngờ thông báo thu phí duy trì tài khoản hàng tháng khiến dư luận có quyền đặt câu hỏi là dựa trên cơ sở pháp lý nào? Chỉ thấy bất thình lình thông báo thu phí định kỳ hàng tháng, không theo quyết định của cơ quan nhà nước, cũng chẳng theo thỏa thuận thì đó là sự áp đặt, đánh úp khách hàng. Do đó, Luật sư Trương Thanh Đức cho rằng Chính phủ và bộ quản lý cần vào cuộc xem xét việc thu phí này có được phép thực hiện hay không và mức thu có hợp lý không? "Đây không phải là một dịch vụ thông thường, mà là gắn liền với khoản phí giao thông phải nộp theo quy định cụ thể của pháp luật, người nộp không có nhiều lựa chọn thay thế và hai doanh nghiệp cung cấp dịch vụ có "vị trí thống lĩnh thị trường" cũng không cứ muốn là được", luật sư nói.   Nghịch lý “xe không chạy vẫn trả phí” Luật sư Trương Thanh Đức, cho rằng các đơn vị vận hành hệ thống thu phí không dừng hiện đã có nhiều nguồn thu từ hoạt động cung cấp dịch vụ và đang có nhiều lợi thế, nhất là quy mô nền kinh tế, số lượng ô tô, số lượt nộp phí và số km lăn bánh liên tục gia tăng. Với công nghệ và thực tế như hiện nay, có thể so sánh với hàng tỷ giao dịch chuyển tiền hầu hết được miễn phí mà ngân hàng vẫn có lợi. "Sử dụng đường đã nộp đủ tiền dịch vụ, giờ lại thu thêm tiền duy trì tài khoản nhiều như vậy, nhân với vài triệu tài khoản thì tự dưng kiếm được số tiền khổng lồ. Đặc biệt, xe ít chạy, thậm chí cả năm không chạy, thì không phải nộp đồng phí giao thông nào, nhưng vẫn phải nộp phí duy trì tài khoản, kể cả trong tài khoản không có hay có nhiều tiền", luật sư nêu quan điểm. Theo luật sư Đức, kể cả đã có quy định pháp luật cho thu thì cũng phải xem xét điều chỉnh, còn nếu chưa có phải lập tức ban hành quy định cho làm hay yêu cầu cấm thu, chứ không thể bất thình lình đưa ra thông báo thu phí như vậy. "Nếu hôm nay được quyền làm vậy, thì liệu năm sau có được quyền tăng phí lên gấp đôi, gấp ba không?", luật sư đặt vấn đề. Nhân viên hỗ trợ tài xế dán thẻ ETC (Ảnh: Hoàng Giám). Minh họa sự khác biệt, luật sư Đức đưa ra ví dụ, nếu hàng phở ở trạm dừng nghỉ trên tuyến đường thu phí tăng giá lên gấp đôi, thì khách hàng có quyền lựa chọn ăn mỳ hay nhịn, nhưng khoản phí này dù tăng bao nhiêu, thì xe qua trạm thu phí cũng buộc phải cắn răng chịu đựng. "Nếu hàng phở giở trò thu thêm phí chuyển khoản thì thực khách có thể trả tiền mặt, còn phương tiện qua trạm thu phí không dừng, thì chỉ có cách duy nhất thanh toán qua tài khoản giao thông", luật sư Đức so sánh. Theo luật sư, tài khoản giao thông liên quan đến tài khoản ví điện tử hay ngân hàng gì đó trong trường hợp này là phương tiện, là cách thức tổ chức để phục vụ cho việc thu phí giao thông bắt buộc, chứ không phải dịch vụ giá trị gia tăng, chẳng phải để khách hàng tự do tiêu sài vào việc khác mà phải nộp phí duy trì tài khoản. Vì vậy, hoặc là Nhà nước chịu trách nhiệm, hoặc là các bên liên quan đến việc bán dịch vụ sử dụng cầu đường, hoặc nhà nước quy định cộng thêm vào phí giao thông (tăng phí để phân bổ) thì mới đúng đắn, đơn giản, hợp lý, công bằng, sòng phẳng, rõ ràng. Đặc biệt trong bối cảnh chi phí vận tải của chúng ta rất cao, người dân và doanh nghiệp ít có lựa chọn đường miễn phí, đã phải nộp phí giao thông rất nhiều thì càng cần phải cân nhắc điều tiết. "Người ta buộc phải trả phí cho tuyến đường bộ vận tải nhộn nhịp nhất là Hà Nội - Hải Phòng, vì không có đường song hành miễn phí, nay lại phải chi thêm từ 79.200 đến 792.000 đồng mỗi năm? Nếu chấp nhận cho thu thêm khoản phí này, thì cũng cần xem xét xử lý trọn gói, là một cấu phần trong khoản phí giao thông phải nộp cho nhà đầu tư, do Nhà nước không đủ nguồn lực đảm bảo hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế, an ninh quốc phòng, văn hóa xã hội và đi lại của nhân dân", luật sư nói.

Tám luật 

334. ANVI xì luật hay Lạm bàn tám luật.

(ANVI) - “Lạm bàn tám luật” hay còn gọi là “ANVI xì luật” Chuyên...

Số lượt truy cập: 323,709