(DĐDN) – Việc Bộ Tư pháp “tuýt còi” Thông tư số 58/2015 của Bộ GTVT “quy định về đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ” chỉ là chuyện nhỏ.
Theo LS Trương Thanh Đức – Giám đốc Công ty Luật ANVI, Trọng tài viên VIAC, vấn đề lớn hơn là phải chặn sự tùy tiện của các bộ ban hành các văn bản hạn chế quyền dân sự.
Đổi giấy phép lái xe ô tô tại Thành phố Hồ Chí Minh
Theo Khoản 2, Điều 2, Bộ luật Dân sự 2015 về “Công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền dân sự” quy định: “Quyền dân sự chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng”.
Xâm phạm quyền dân sự
Mặc dù, Bộ luật Dân sự 2015 sẽ có hiệu lực pháp luật từ 01/1/2017, tuy nhiên Bộ luật này cũng là thể chế hóa Hiến pháp 2013. Việc Điều 57 của Thông tư 58/2015 ấn định thời gian đổi giấy phép lái xe bằng giấy bìa chuyển sang vật liệu PET là trái thẩm quyền – LS Đức khẳng định.
Theo quy định tại Thông tư 58, giấy phép lái xe ô tô và giấy phép lái xe hạng A4 phải đổi trước ngày 31/12/2016; giấy phép lái xe không thời hạn (các hạng A1, A2, A3) phải đổi trước ngày 31/12/2020. Như vậy, Bộ GTVT đã ấn định thời gian đổi giấy phép lái xe mới.
LS Đức cho rằng, quy định này xâm hại đến quyền dân sự của hàng triệu người dân. Việc người dân bức xúc cũng là điều dễ hiểu. Bởi vì, trong thời gian giấy phép lái xe có giá trị, quyền sở hữu, sử dụng giấy phép của người có giấy phép lái xe phải được pháp luật bảo đảm. Việc chuyển đổi các giấy phép lái xe đang còn thời hạn sử dụng sang vật liệu mới, có thu lệ phí cần được xem là quyền của người dân và chỉ được thực hiện khi người dân có nhu cầu.
Đặc biệt, việc một cơ quan cấp bộ lại đặt ra các “chế tài” hay bắt buộc “phải sát hạch lại lý thuyết” để cấp lại giấy phép như quy định trong thông tư 58 là không hợp lý và không hợp pháp. Rõ ràng, người lái xe lâu năm thì sẽ thạo luật hơn người mới lái xe. Thông tư 58 buộc người đã có nhiều năm kinh nghiệm “phải sát hạch lại lý thuyết” chỉ vì chưa đổi giấy phép lái xe thể hiện sự tùy tiện.
Quy trình ban hành văn bản có vấn đề
Mặc dù, ông Đồng Ngọc Ba – Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật (KTVBQPPL), Bộ Tư pháp vừa ký văn bản kết luận việc kiểm tra Thông tư số 58/2015 và chỉ ra hàng loạt điểm thiếu cơ sở pháp lý, thiếu tính hợp pháp và tính thống nhất. Văn bản của Cục KTVBQPPL đã chỉ ra, việc giấy phép lái xe không thời hạn hoặc đang còn thời hạn sử dụng bằng giấy bìa bị bắt buộc phải chuyển đổi sang giấy phép lái xe mới bằng vật liệu PET là không có cơ sở pháp lý, làm phát sinh thủ tục hành chính, chi phí. Cụ thể, theo quy định của Bộ Tài chính, mức lệ phí cấp giấy phép lái xe cơ giới công nghệ mới (bao gồm cả cấp mới và cấp lại) là 135.000 đồng/lần. Điều này sẽ tác động tiêu cực đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Huyện – Tổng cục trưởng Tổng cục Đường bộ VN cho rằng, việc ban hành Thông tư 58 với quy định về đổi giấy phép lái xe từ vật liệu giấy sang vật liệu nhựa (PET) trước đó đã được lấy ý kiến của Bộ Tư pháp, Bộ Tư pháp đồng ý thì Thông tư này mới ban hành.
Trong văn bản của Cục KTVBQPPL cũng đề nghị Bộ GTVT xem xét, xử lý trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân đã tham mưu xây dựng, ban hành văn bản có nội dung trái pháp luật. Một số chuyên gia pháp lý cũng đồng tình với đề nghị này. Tuy nhiên, trách nhiệm đến đâu phải xử lý đến đó, chính Cục KTVBQPPL cũng phải kiểm điểm lại trách nhiệm của mình vì đã từng đồng ý cho ban hành Thông tư 58/2015.
Cũng theo LS Đức, quy trình ban hành văn bản quy phạm pháp luật hiện nay đều phải xem xét lại theo đúng tinh thần của Hiến pháp 2013 và Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Tất cả những gì liên quan đến quyền dân sự của người dân đều phải do luật quy định. Nghị định và thông tư chỉ là hướng dẫn. Đặc biệt, thông tư chỉ quy định về mặt thủ tục, hồ sơ. Bộ nào ban hành văn bản vượt thẩm quyền phải xử lý nghiêm thì mới hạn chế được.
Bá Tú
———
Diễn đàn Doanh nghiệp (Cải cách hành chính) 03-12-2016:
http://enternews.vn/thong-tu-to-hon-hien-phap.html
(458/899)