1.595. Rủi ro nhìn từ vụ cầu vượt Ngã ba Huế

(ĐT) – Mới đây, Công ty TNHH BT Ngã ba Huế đã có công văn gửi HĐND, UBND TP. Đà Nẵng đề nghị bố trí vốn trả nợ cho Dự án Nút giao thông khác mức Ngã ba Huế. Dự án có tổng mức đầu tư là 2.050 tỷ đồng, được triển khai từ năm 2013 và đưa vào sử dụng từ năm 2015. 

Tiền vay cho cầu vượt Ngã ba Huế đã đến hạn thanh toán, trong khi nguồn vốn bố trí cho Dự án vẫn đang được “cân đối”. Ảnh: Nguyễn Hùng

Theo chủ đầu tư, đến thời điểm này Bộ Giao thông vận tải (GTVT) vẫn chưa đưa nguồn vốn thanh toán dự án này vào kế hoạch trung hạn (2017 – 2020) để trình Chính phủ.

Dự án BT Ngã ba Huế: Khi bánh đúc có xương

Ông Nguyễn Tâm Tiến, Giám đốc Công ty TNHH BT Ngã ba Huế cho biết, tiền vay cho Dự án từ SHB đã đến hạn thanh toán. Trường hợp kế hoạch vốn thanh toán không được bố trí đúng hạn, ngân hàng cho vay bắt buộc phải áp dụng điều khoản phạt chậm trả với lãi suất 150% đối với phần dư nợ vốn vay.

Trao đổi với Báo Đấu thầu, Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật TNHH ANVI cho rằng, bất cập từ việc bố trí vốn cho Dự án Ngã ba Huế có thể khiến cho nhiều nhà đầu tư “dè chừng” với các dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP).

Được biết Dự án đã được Chính phủ đồng ý thanh toán từ kế hoạch ngân sách hàng năm của Bộ GTVT bắt đầu từ năm 2017 đến năm 2020 theo Công văn số 3956/VPCP-KTN ngày 17/5/2013 của Văn phòng Chính phủ. Tuy nhiên, theo phản hồi từ phía chủ đầu tư, Bộ GTVT vẫn chưa đưa nguồn vốn thanh toán cho dự án này vào kế hoạch trung hạn để trình Bộ Kế hoạch Đầu tư (KH&ĐT) tổng hợp trình Chính phủ về nguồn vốn trung hạn 2017 – 2020. “Vấn đề đặt ra là chính quyền, Bộ triển khai dự án khi chưa chủ động được nguồn vốn, gây rủi ro cho các bên, trong đó có cả doanh nghiệp và phía ngân hàng”, ông Đức nói.

Theo ông Trương Thanh Đức, câu chuyện này cho thấy, Chính phủ cần sớm trình Quốc hội ban hành luật về đầu tư theo hình thức PPP, bảo đảm tính ổn định của chính sách, làm cho hình thức đầu tư PPP trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư. “Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Chính phủ đang huy động nguồn lực rất lớn từ xã hội vào ngành giao thông”, ông Đức nói. 

Ngân hàng liệu có “ôm” trái đắng?

Trao đổi với Báo Đấu thầu, Thứ trưởng Bộ GTVT Lê Đình Thọ cho biết, Bộ vẫn đang cân đối để bố trí nguồn vốn dự án vào kế hoạch trung hạn. Còn theo ông Lê Văn Trung, Giám đốc Sở GTVT Đà Nẵng, Thành phố đã nhiều lần làm việc với Bộ GTVT, Bộ KH&ĐT và các bộ, ban ngành khác về việc bố trí kế hoạch vốn trung hạn giai đoạn 2016 – 2020 cho Dự án.

Cũng theo ông Trung, tại buổi làm việc từ hồi tháng 9/2016, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã yêu cầu Bộ GTVT phối hợp với các bộ ngành, cơ quan có liên quan khẩn trương xem xét, bố trí hoàn trả cho Dự án trong kế hoạch trung hạn 2016 – 2020, xử lý đề nghị của Đà Nẵng về việc bố trí phân bổ kinh phí còn dư từ Dự án Nâng cấp cải tạo Quốc lộ 1 và Dự án Nâng cấp, cải tạo Quốc lộ 14.

Ông Lê Văn Trung cho biết thêm, mới đây, Đà Nẵng đã tiếp tục có công văn đề nghị Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành có liên quan bố trí vốn cho Dự án, tránh trường hợp không đúng hạn gây khó khăn cho cả nhà đầu tư và ngân hàng cho vay. Sau đó, Thành phố đã giao Sở GTVT làm việc với lãnh đạo Bộ GTVT về nội dung trên. “Hiện các bộ, ngành đang rà soát, hoàn thiện thủ tục bổ sung cũng như cân đối kinh phí rồi báo cáo Thủ tướng xem xét”, ông Lê Văn Trung cho biết.

Việc bố trí vốn từ ngân sách trung ương đã được Chính phủ “thúc” từ hồi tháng 9 năm ngoái, tuy nhiên sau 6 tháng thì tình hình vẫn đang ở mức độ “rà soát”, “xem xét”. Câu chuyện này không chỉ khiến chủ đầu tư lo ngại, bản thân các ngân hàng khi cho vay các dự án BT, BOT cũng như “ngồi trên đống lửa”.

  1. Cấn Văn Lực cho rằng, trong giai đoạn vừa qua, các ngân hàng thương mại có chính sách thúc đẩy cho vay đối với dự án BOT, BT nhằm gỡ khó cho doanh nghiệp về vốn, thúc đẩy tiến độ thi công một số dự án trọng điểm, góp phần hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng. Tuy nhiên, quá trình này cũng không ít trường hợp vướng rủi ro.

Ở Dự án Cầu vượt Ngã ba Huế, ông Lực cho rằng, đây là rủi ro vấn đề thu xếp nguồn vốn. Nguồn vốn cho Dự án là dài hạn, trong khi vốn huy động của ngân hàng chủ yếu là ngắn hạn và trung hạn. Trong khi đó, khả năng đóng góp vốn ngân sách của địa phương và chủ đầu tư đều hạn chế. Để tránh nguy cơ về nợ xấu, ông Lực cho rằng, các ngân hàng cần kiểm soát rủi ro tốt hơn bằng những cam kết rõ ràng, mạnh mẽ. Trong trường hợp ngân sách không bố trí được vốn cho dự án này, Đà Nẵng cần có những thu xếp khác.

Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, tính đến 30/6/2016, chỉ tính riêng các ngân hàng thương mại, tổng mức cam kết cấp tín dụng đối với các dự án BOT, BT giao thông là 159.204 tỷ đồng; tổng số dư cấp tín dụng là 83.611 tỷ đồng, tăng 12,43% so với cuối năm 2015. Trong đó, 3 ngân hàng là BIDV, VietinBank và SHB có tổng hạn mức cấp tín dụng chiếm tới 85,64%, dư nợ chiếm 85,3% so với toàn ngành.

Hằng Nga

—————

Đấu thẩu (Đầu tư) 04-4-2017:

http://baodauthau.vn/dau-tu/rui-ro-nhin-tu-vu-cau-vuot-nga-ba-hue-37410.html

(266/1.111)

Bài viết 

318. Quản lý thị trường vàng: 'Chữ Tín' của...

Quản lý thị trường vàng: 'Chữ Tín' của thể chế phải quý hơn vàng. (NĐT) -...

Trích dẫn 

4.303. Hiện thực hóa tăng trưởng cao, năng lượng...

Hiện thực hóa tăng trưởng cao, năng lượng phải đi trước một bước. (TT)...

Bình luận 

460. Bình luận về cơ sở pháp lý xử phạt sản xuất...

Bình luận về cơ sở pháp lý xử phạt sản xuất nội dung trên mạng...

Phỏng vấn 

4733. “Phí 6.600 đồng/tháng trên VETC, ePass là khoản...

“Phí 6.600 đồng/tháng trên VETC, ePass là khoản phí chồng lên phí”. (DT) – Bình luận về vấn đề này, Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), cho rằng nếu việc thu phí hoàn toàn do Nhà nước ấn định hoặc đã có sự thỏa thuận với khách hàng thì không có gì bàn cãi. Tuy nhiên, theo luật sư, trường hợp này có nhiều điểm cần được làm rõ bởi người dân gần như buộc phải tham gia hệ thống thanh toán phục vụ thu phí không dừng. "Việc thu phí này gắn liền với việc thu phí giao thông, tuy không phải là "bắt" nhưng lại "buộc" gần như tất cả phải tham gia mà không còn sự lựa chọn nào khác, nhất là cách duy nhất để đi qua rất nhiều trạm thu phí hiện nay là phải thông qua tài khoản giao thông", luật sư nêu quan điểm. Theo ông, việc bất ngờ thông báo thu phí duy trì tài khoản hàng tháng khiến dư luận có quyền đặt câu hỏi là dựa trên cơ sở pháp lý nào? Chỉ thấy bất thình lình thông báo thu phí định kỳ hàng tháng, không theo quyết định của cơ quan nhà nước, cũng chẳng theo thỏa thuận thì đó là sự áp đặt, đánh úp khách hàng. Do đó, Luật sư Trương Thanh Đức cho rằng Chính phủ và bộ quản lý cần vào cuộc xem xét việc thu phí này có được phép thực hiện hay không và mức thu có hợp lý không? "Đây không phải là một dịch vụ thông thường, mà là gắn liền với khoản phí giao thông phải nộp theo quy định cụ thể của pháp luật, người nộp không có nhiều lựa chọn thay thế và hai doanh nghiệp cung cấp dịch vụ có "vị trí thống lĩnh thị trường" cũng không cứ muốn là được", luật sư nói.   Nghịch lý “xe không chạy vẫn trả phí” Luật sư Trương Thanh Đức, cho rằng các đơn vị vận hành hệ thống thu phí không dừng hiện đã có nhiều nguồn thu từ hoạt động cung cấp dịch vụ và đang có nhiều lợi thế, nhất là quy mô nền kinh tế, số lượng ô tô, số lượt nộp phí và số km lăn bánh liên tục gia tăng. Với công nghệ và thực tế như hiện nay, có thể so sánh với hàng tỷ giao dịch chuyển tiền hầu hết được miễn phí mà ngân hàng vẫn có lợi. "Sử dụng đường đã nộp đủ tiền dịch vụ, giờ lại thu thêm tiền duy trì tài khoản nhiều như vậy, nhân với vài triệu tài khoản thì tự dưng kiếm được số tiền khổng lồ. Đặc biệt, xe ít chạy, thậm chí cả năm không chạy, thì không phải nộp đồng phí giao thông nào, nhưng vẫn phải nộp phí duy trì tài khoản, kể cả trong tài khoản không có hay có nhiều tiền", luật sư nêu quan điểm. Theo luật sư Đức, kể cả đã có quy định pháp luật cho thu thì cũng phải xem xét điều chỉnh, còn nếu chưa có phải lập tức ban hành quy định cho làm hay yêu cầu cấm thu, chứ không thể bất thình lình đưa ra thông báo thu phí như vậy. "Nếu hôm nay được quyền làm vậy, thì liệu năm sau có được quyền tăng phí lên gấp đôi, gấp ba không?", luật sư đặt vấn đề. Nhân viên hỗ trợ tài xế dán thẻ ETC (Ảnh: Hoàng Giám). Minh họa sự khác biệt, luật sư Đức đưa ra ví dụ, nếu hàng phở ở trạm dừng nghỉ trên tuyến đường thu phí tăng giá lên gấp đôi, thì khách hàng có quyền lựa chọn ăn mỳ hay nhịn, nhưng khoản phí này dù tăng bao nhiêu, thì xe qua trạm thu phí cũng buộc phải cắn răng chịu đựng. "Nếu hàng phở giở trò thu thêm phí chuyển khoản thì thực khách có thể trả tiền mặt, còn phương tiện qua trạm thu phí không dừng, thì chỉ có cách duy nhất thanh toán qua tài khoản giao thông", luật sư Đức so sánh. Theo luật sư, tài khoản giao thông liên quan đến tài khoản ví điện tử hay ngân hàng gì đó trong trường hợp này là phương tiện, là cách thức tổ chức để phục vụ cho việc thu phí giao thông bắt buộc, chứ không phải dịch vụ giá trị gia tăng, chẳng phải để khách hàng tự do tiêu sài vào việc khác mà phải nộp phí duy trì tài khoản. Vì vậy, hoặc là Nhà nước chịu trách nhiệm, hoặc là các bên liên quan đến việc bán dịch vụ sử dụng cầu đường, hoặc nhà nước quy định cộng thêm vào phí giao thông (tăng phí để phân bổ) thì mới đúng đắn, đơn giản, hợp lý, công bằng, sòng phẳng, rõ ràng. Đặc biệt trong bối cảnh chi phí vận tải của chúng ta rất cao, người dân và doanh nghiệp ít có lựa chọn đường miễn phí, đã phải nộp phí giao thông rất nhiều thì càng cần phải cân nhắc điều tiết. "Người ta buộc phải trả phí cho tuyến đường bộ vận tải nhộn nhịp nhất là Hà Nội - Hải Phòng, vì không có đường song hành miễn phí, nay lại phải chi thêm từ 79.200 đến 792.000 đồng mỗi năm? Nếu chấp nhận cho thu thêm khoản phí này, thì cũng cần xem xét xử lý trọn gói, là một cấu phần trong khoản phí giao thông phải nộp cho nhà đầu tư, do Nhà nước không đủ nguồn lực đảm bảo hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế, an ninh quốc phòng, văn hóa xã hội và đi lại của nhân dân", luật sư nói.

Tám luật 

334. ANVI xì luật hay Lạm bàn tám luật.

(ANVI) - “Lạm bàn tám luật” hay còn gọi là “ANVI xì luật” Chuyên...

Số lượt truy cập: 323,746