Kỳ vọng đột phá trong tái cơ cấu hệ thống ngân hàng.

(ĐT) – Sau 15 năm thực hiện, quá trình tái cơ cấu các tổ chức tín dụng (TCTD) đã đạt một số bước tiến nhất định. Giới phân tích kỳ vọng việc quyết liệt xử lý tận gốc tình trạng sở hữu chéo, nghiên cứu cơ chế giải thể có kiểm soát đối với ngân hàng yếu kém… sẽ tạo bước đột phá cho quá trình tái cơ cấu, lành mạnh hóa hoạt động của hệ thống ngân hàng, đáp ứng nhu cầu phát triển của nền kinh tế trong thời gian tới.

Đến cuối tháng 11/2025, tổng tài sản của hệ thống các tổ chức tín dụng đạt 27.058,28 nghìn tỷ đồng, tăng 18% so với cuối năm 2024. Ảnh: Nhã Chi

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, việc triển khai quyết liệt các giải pháp cơ cấu lại hệ thống các TCTD gắn với xử lý nợ xấu đã đạt được một số kết quả tích cực. Sự ổn định của hệ thống các TCTD tiếp tục được giữ vững, quyền lợi hợp pháp của người gửi tiền được bảo đảm. Đến cuối tháng 11/2025, tổng tài sản của hệ thống các TCTD đạt 27.058,28 nghìn tỷ đồng, tăng 18% so với cuối năm 2024; vốn chủ sở hữu đạt 1.651,14 nghìn tỷ đồng, tăng 16,6% so với cuối năm 2024.

Về xử lý các ngân hàng yếu kém, ngày 17/10/2024, Ngân hàng TNHH MTV Xây dựng được chuyển giao cho Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam, Ngân hàng TNHH MTV Đại Dương được chuyển giao cho Ngân hàng TMCP Quân đội. Ngày 17/1/2025, Ngân hàng thương mại TNHH MTV Dầu khí Toàn cầu (GPBank) được chuyển giao cho Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng, Ngân hàng TMCP Đông Á được chuyển giao cho Ngân hàng TMCP Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh. Sự ổn định, an toàn của hệ thống các TCTD tiếp tục được giữ vững, quyền lợi hợp pháp của người gửi tiền được bảo đảm. Đối với Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB), Đảng ủy NHNN đã có Tờ trình 06-TTr/ĐUNHNN, Báo cáo số 27-BC/ĐUNHNN ngày 31/10/2025 báo cáo cấp có thẩm quyền về phương án cơ cấu lại SCB.

Về công tác xử lý nợ xấu, số liệu mới nhất từ NHNN cho biết, tính đến hết tháng 11/2025, hệ thống các TCTD đã xử lý được 285,1 nghìn tỷ đồng nợ xấu (tăng 3,17% so với cùng kỳ năm trước). Trong đó, thực hiện thông qua hình thức sử dụng dự phòng rủi ro chiếm tỷ trọng 49,83% và khách hàng trả nợ chiếm 33,88%. Tỷ lệ nợ xấu nội bảng (không bao gồm 5 ngân hàng MBV, GPBank, VCBNeo, Vikki Bank, Sài Gòn) được kiểm soát ở mức 1,69%.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai công tác năm 2026 của Chính phủ và chính quyền địa phương vừa qua, một trong những phương hướng, nhiệm vụ được Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ là: “Chú trọng ổn định các thị trường có tác động hệ thống như bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp, thị trường tín dụng, thị trường vốn, thị trường tài sản, bảo đảm thị trường hoạt động thông suốt, minh bạch, an toàn, qua đó phòng ngừa rủi ro lan truyền và củng cố niềm tin của nhà đầu tư, doanh nghiệp và người dân. Đồng thời, phát triển thị trường vốn trung và dài hạn có chiều sâu, song song với cơ cấu lại thị trường tín dụng theo hướng bền vững, xử lý tận gốc các yếu kém của TCTD, tình trạng sở hữu chéo, sở hữu ngầm, cho vay quan hệ. Nghiên cứu cơ chế giải thể có kiểm soát đối với ngân hàng yếu kém, cho phép thành lập ngân hàng mới, tổ chức tài chính vi mô, nhằm nâng cao tính cạnh tranh, an toàn và đa dạng của hệ thống tài chính”.

Theo Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI, việc nghiên cứu cơ chế giải thể các TCTD yếu kém là cần thiết để lành mạnh hóa hệ thống ngân hàng, đặc biệt trong bối cảnh khung pháp lý về giải thể, phá sản, bảo hiểm tiền gửi đã được hoàn thiện. Tuy nhiên, việc giải thể các TCTD có thể cần thời gian và gây tác động với nền kinh tế. Do đó cần xây dựng lộ trình thực hiện hợp lý để bảo đảm các chủ thể có sự chuẩn bị, tránh tác động bất lợi và đạt hiệu quả cao nhất.

Bên cạnh đó, theo ông Đức, việc cho phép thành lập ngân hàng mới là cách thức tạo điều kiện phát triển hệ thống TCTD phù hợp với hoạt động của nền kinh tế, đồng thời, hạn chế tình trạng mua lại các ngân hàng yếu kém song thực chất là mua lại giấy phép hoạt động. “Giải thể ngân hàng yếu kém, thành lập ngân hàng mới sẽ là quá trình thanh lọc về chất lượng. Số lượng ngân hàng nhiều hay ít không quan trọng bằng việc xây dựng, phát triển các ngân hàng có chất lượng”, ông Đức nhấn mạnh. Về sở hữu chéo, vị luật sư này cho rằng, quy định đã rõ và đầy đủ, song cần làm mạnh tay hơn, đẩy mạnh công tác thanh kiểm tra, xử phạt nặng các trường hợp vi phạm.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính – ngân hàng cho rằng, giải thể các ngân hàng yếu kém là cách làm phù hợp với thông lệ hoạt động của thị trường tài chính quốc tế. Ông Hiếu đánh giá cao cụm từ “có kiểm soát” để bảo đảm không tác động bất lợi tới hệ thống và nền kinh tế, đây cũng là cách làm được áp dụng tại nhiều nước trên thế giới. Chẳng hạn tại Mỹ, khi một ngân hàng rơi vào tình trạng mất thanh khoản, Công ty Bảo hiểm tiền gửi liên bang (FDIC) – cơ quan độc lập của Chính phủ Mỹ – sẽ tiếp quản, duy trì hoạt động của ngân hàng đó, thực hiện các thủ tục bảo vệ quyền lợi người gửi tiền, bán một phần hoặc bán toàn bộ ngân hàng cho đối tác, tiến hành giải thể một phần hoặc giải thể toàn bộ ngân hàng…

Về sở hữu chéo, theo ông Hiếu, tình trạng này đã “dai dẳng” nhiều năm, dẫn đến một số sự vụ đáng ngại và tiếp tục tiềm ẩn rủi ro với hệ thống. Tuy nhiên, việc xử lý sở hữu chéo ở Việt Nam vẫn chưa triệt để, vì vậy, cần đẩy mạnh và quyết liệt giải quyết trong thời gian tới.

“Nếu giải quyết tận gốc tình trạng sở hữu chéo, sở hữu ngầm và nghiên cứu được việc giải thể có kiểm soát các ngân hàng yếu kém, cho phép thành lập mới ngân hàng có chất lượng thì hệ thống ngân hàng Việt Nam sẽ phát triển lành mạnh, minh bạch, đóng góp tích cực cho sự phát triển của đất nước”, ông Hiếu nhấn mạnh.

Xuân Yến

—————

Đấu thầu (Tài chính) ngày 15-01-2025:

https://baodauthau.vn/ky-vong-dot-pha-trong-tai-co-cau-he-thong-ngan-hang-post192210.html

(248/1.227)