Lãi suất ‘trình’ và thực tế bất cập ngành ngân hàng.
(NĐT) – Trao đổi với Nhadautu.vn, Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI cho rằng lãi suất chính là giá cả của đồng tiền, theo sát cung cầu và sự cạnh tranh rất sòng phẳng, tất yếu của thị trường.
“Mong muốn giảm lãi suất là đúng đắn và cần thiết, nhưng chỉ có thể giảm bằng cơ chế kinh tế thông qua sự điều tiết của thị trường”, Luật sư Đức nhấn mạnh.
Theo ông, muốn giảm lãi suất cần phải giải quyết bằng công cụ kinh tế thay vì hành chính áp đặt, như giảm VAT cho dịch vụ ngân hàng giống với hầu hết các ngành khác trong 4 năm qua hay giảm dự trữ bắt buộc. Bên cạnh đó, cần tập trung hỗ trợ hiệu quả cho ngành ngân hàng thu hồi nợ và xử lý tài sản bảo đảm, kể cả việc xem xét chấp nhận dịch vụ thu hồi nợ hợp pháp.
“Các yêu cầu giảm lãi suất trong nhiều năm nay các ngân hàng vẫn phải chấp hành, nhưng lãi suất thật sẽ luôn đi theo con đường khớp đúng quy luật. Và lãi suất “trình” là một minh chứng sống động”, Luật sư thẳng thắn.
Nguyên là lãnh đạo của một NHTM cổ phần, Luật sư Trương Thanh Đức cho biết để huy động được tiền gửi, ngân hàng còn phải vận dụng nhiều “bài” khác như cho vay cầm cố tiền gửi lãi suất thấp để nhận gửi lại với lãi suất cao. Thậm chí cán bộ, nhân viên ngân hàng còn phải “hy sinh” cả tiền thưởng thành tích huy động của mình để chi bù thêm lãi nhằm giữ chân khách hàng.
“Tôi ủng hộ lãi suất thấp, cả huy động lẫn cho vay, vì chỉ có như thế thì mới giúp cho cả nền kinh tế và ngân hàng phát triển nhanh, an toàn và hiệu quả. Nhưng nếu ép lãi suất thì kết quả sẽ chỉ là ngược lại, thậm chí không giảm, mà thực chất còn tăng vì phải cộng thêm chi phí chế biến, ẩn giấu, che đậy, lách luật. Đó là lý do phần lớn tiền gửi giá trị lớn tính bằng trăm triệu trở lên có lãi suất thực gửi khác với lãi suất niêm yết và đương nhiên, không minh bạch, đúng đắn”, Luật sư Đức thẳng thắn.
Đồng thời cho biết, Bộ luật Dân sự (BLDS) năm 1995 quy định, nếu lãi suất ngân hàng là 1, thì bên ngoài được cao hơn, ở mức 1,5 lần. BLDS năm 2005 và 2015 hiện hành đều theo đúng nguyên lý công bằng, bình đẳng của kinh tế thị trường, đó là lãi suất trong hay ngoài ngành ngân hàng cũng đều phải chung một trần như nhau.
Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI. Ảnh: NVCC
Về nguyên lý lãi suất ngân hàng, lãi suất cho vay cần phải được “may đo” theo từng khoản vay, vì tính chất rủi ro khác nhau. Điều này khác hẳn với lãi suất huy động của mỗi ngân hàng là luôn luôn phải giống nhau như đúc, với mọi trường hợp cùng số tiền gửi và kỳ hạn gửi.
Nhưng hàng chục năm nay, điều rất ngang trái vẫn là “câu chuyện” mặc cả lãi suất huy động tiền gửi. Đã gần 30 năm nay, NHTM đã được toàn quyền quyết định lãi suất huy động, không phụ thuộc vào cơ chế hành chính xin – cho, nhưng rồi chính ngân hàng lại phải “trình” lãi, tức là chuyển từ cơ chế áp đặt xin – cho từ Nhà nước sang việc xin – cho nội bộ.
Vì vậy, theo Luật sư Đức, đã đến lúc cần phải rà soát, đánh giá và thiết lập lại toàn bộ chế định lãi suất trong BLDS nói chung cũng như lãi suất ngân hàng nói riêng.
“Việc thiết lập chế định lãi suất cần theo hướng tôn trọng tối đa quy luật vận hành lãi suất thị trường, đồng thời chấp nhận một phần thực tế, để giảm thiểu rủi ro pháp lý, trở ngại cho doanh nghiệp, ngân hàng cũng như người dân.”, Luật sư nhấn mạnh.
—————
Bài đầy đủ tại Nhà đầu tư (Tài chính) ngày 29-6-2026:
https://nhadautu.vn/lai-suat-trinh–cac-ngan-hang-dang-ne-yeu-cau-giam-lai-suat-d105874.html
(707/1.535)
—————