Bình luận về Quy định về hỗ trợ doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân ở Hà Nội
(Hội nghị phản biện xã hội Dự thảo Nghị quyết của HĐND TP Hà Nội “Quy định về hỗ trợ doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân trên địa bàn Thành phố Hà Nội”[1])
1. Về phạm vi áp dụng của Nghị quyết
1.1. Dự thảo Nghị quyết này có tên gọi và phạm vi áp dụng (Điều 1) rất rõ ràng là hỗ trợ “doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân” theo Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về “Phát triển kinh tế tư nhân”; Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/8/2025 của Quốc hội về “Một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân”; Nghị quyết số 138/NQ-CP ngày 16/5/2025 của Chính phủ ban hành “Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân”; Nghị quyết số 139/NQ-CP ngày 17/5/2025 của Chính phủ ban hành “Kế hoạch của Chính phủ triển khai Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/8/2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân”; Nghị định 20/2026/NĐ-CP ngày 15/01/2026 của Chính phủ “Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân”.
1.2. Vấn đề đặt ra là có nghị quyết khác hỗ trợ hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh khác hay không hay ban hành Nghị quyết khác? Vì Nghị quyết số 68-NQ/TW thì chỉ nhắc đến 03 khu vực kinh tế là “kinh tế nhà nước”, “kinh tế tập thể” và “kinh tế tư nhân”, nhưng Điều 2 về “Đối tượng áp dụng”, Nghị quyết số 198/2025/QH15 thì “áp dụng đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và tổ chức, cá nhân khác có liên quan”; Điều 2 về “Đối tượng áp dụng”, Nghị định số 20/2026/NĐ-CP cũng “áp dụng đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và tổ chức, cá nhân khác có liên quan”. Nghị quyết số 138/NQ-CP và số 139/NQ-CP cũng nhắc đến “hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh”.
2. Về Hỗ trợ về vay vốn:
2.1. Điểm b, khoản 2, Điều 4 về “Nội dung hỗ trợ” của Dự thảo Nghị quyết viết như sau:
“b. Khuyến khích các tổ chức tài chính, tín dụng cho vay dựa trên cơ sở thẩm định phương thức sản xuất kinh doanh, phương án mở rộng thị trường đầu ra, cho vay dựa trên dữ liệu, dòng tiền, chuỗi giá trị, xem xét các tài sản bảo đảm bao gồm cả động sản, tài sản vô hình, tài sản hình thành trong tương lai và hình thức cho vay tín chấp”.
2.2. Nội dung trên không có ý nghĩa về mặt pháp lý, vì Hội đồng nhân dân thành phố không có thẩm quyền quản lý nhà nước, không có thẩm quyền ban hành quy định bắt buộc hay khuyến khích mang tính điều hướng nghiệp vụ tín dụng thương mại của các tổ chức tài chính, tín dụng (vốn chịu sự điều tiết độc quyền bởi Luật Các tổ chức tín dụng và Ngân hàng Nhà nước).
2.3. Vì vậy, đề nghị bỏ quy định trên, tập trung vào cơ chế hỗ trợ thông qua Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Hà Nội.
3. Về điều kiện bắt buộc của doanh nghiệp:
3.1. Mục I.1 về “Điều kiện bắt buộc”, Phụ lục “Quy định chi tiết điều kiện hỗ trợ đối với doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân” viết như sau:
“Doanh nghiệp tư nhân hoặc doanh nghiệp có vốn nhà nước chiếm từ 50% vốn điều lệ trở lên đang hoạt động liên tục tối thiểu 12 tháng, có đăng ký trụ sở chính trên địa bàn thành phố Hà Nội”.
3.2. Nội dung như có 03 vấn đề không rõ và sai sót như sau:
Thứ nhất, “Doanh nghiệp tư nhân” chỉ là một trong số 4 loại hình doanh nghiệp, chắc chắn không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân, mà phải là hỗ trợ “doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân”;
Thứ hai, “doanh nghiệp có vốn nhà nước chiếm từ 50% vốn điều lệ trở lên”, chắc chắn là không đúng. Nếu để chỉ doanh nghiệp nhà nước thì phải viết là “doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ, tổng số cổ phần có quyền biểu quyết” theo quy định tại khoản 11, Điều 4 về Giải thích từ ngữ và khoản 1, Điều 88 về “Doanh nghiệp nhà nước”, Luật Doanh nghiệp năm 2020. Tuy nhiên trường hợp này là hỗ trợ doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân thì phải loại trừ doanh nghiệp nhà nước, nên phải viết là “doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ không quá 50% vốn điều lệ, tổng số cổ phần có quyền biểu quyết”.
Thứ ba, chữ “hoặc” trong cụm từ “Doanh nghiệp tư nhân hoặc doanh nghiệp có vốn nhà nước” cũng không chính xác, vì nếu phân ra thành hai nhóm (theo cách viết của Dự thảo) thì tức là hỗ trợ đồng thời cả hai nhóm, chứ không phải dùng chữ “hoặc”, tức hỗ trợ nhóm này thì loại trừ nhóm kia. Tuy nhiên, như đã phân tích ở trên, chỉ là hỗ trợ một nhóm “doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân”, nên không dùng từ “và” cũng không chính xác, còn dùng từ “hoặc” thì càng sai;
3.3. Vì vậy cần phải sửa đoạn “Doanh nghiệp tư nhân hoặc doanh nghiệp có vốn nhà nước chiếm từ 50% vốn điều lệ trở lên” nêu trên theo hướng sau: Doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, bao gồm công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần (kể cả công ty do Nhà nước nắm giữ không quá 50% vốn điều lệ, tổng số cổ phần có quyền biểu quyết), công ty hợp danh và doanh nghệp tư nhân./.
———————-
Hà Nội ngày 05-6-2026
Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC)
(1.105)
[1] Thực hiện điểm d, khoản 8, Điều 26 của Luật Thủ đô năm 2026.