1.517. Chuẩn hóa cho vay tiêu dùng: Chặt trước để tránh hậu quả sau

(KT&DT) – Quy định công ty tài chính chỉ được cho vay tiêu dùng tối đa 100 triệu đồng, đồng thời phải thực hiện một loạt quy định nghiêm ngặt về hợp đồng, trao đổi với khách hàng theo Thông tư số 43/2016/TT-NHNN của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) được đánh giá là kịp thời trước diễn biến thị trường sôi động vào năm 2017.

Hạn mức đã phù hợp với nhu cầu

Chủ đại lý một cửa hàng xe máy tại Hà Đông cho biết, năm 2016, công ty anh hợp tác với 2 – 3 công ty tài chính lớn để tài trợ cho các khách hàng mua xe trả góp. Nếu không bán hàng theo hình thức này, doanh số chắc chắn không thể cạnh tranh với các cửa hàng khác. Tuy nhiên, việc cho vay dạng này chưa được quản lý chặt chẽ, cụ thể là công ty tài chính và khách hàng không có hợp đồng, chủ yếu là có chứng minh Nhân dân bản gốc và ký sổ của đại lý. Trong trường hợp có khiếu kiện xảy ra do người mua không trả được tiền hoặc công ty tài chính cho vay vào các mục đích khác, hầu như khó có thể kiểm soát.

Khách hành tham khảo thông tin mặt hàng có hỗ trợ trả góp, vay tiêu dùng tại hệ thống Thế giới Di động. Ảnh: Phạm Hùng

Việc bùng nổ dư nợ tín dụng của các công ty tài chính năm qua cũng không loại trừ các khách hàng cá nhân vay tiền không nhằm mục đích tiêu dùng mà để đầu tư kinh doanh… Kiểm soát nợ xấu trong những trường hợp này không đơn giản, và nguy cơ gây ra phản ứng dây chuyền là có bởi không ít công ty tài chính là công ty con của ngân hàng. Cũng có những lo ngại về việc ngân hàng rót vốn qua công ty tài chính để tài trợ vốn cho các đối tượng không đúng quy định và cạnh tranh không lành mạnh. Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật TNHH ANVI cho rằng, đây là một lĩnh vực có tiềm năng và sẽ rất sôi động nhưng hành lang pháp lý còn khá mỏng.

Theo ông Đức, so với dự thảo trước đây, quy định hạn mức cho vay tiêu dùng tối đa chỉ 10 triệu đồng thì mức 100 triệu đồng được coi là hợp lý. Nếu hạn mức quá thấp, sẽ không đáp ứng được nhu cầu tín dụng tiêu dùng ngày một gia tăng, kéo theo người vay sẽ tìm đến tín dụng đen. Trong khi nếu cho vay hạn mức cao sẽ rủi ro cho cả khách hàng và công ty tài chính do khả năng trả nợ. Do hình thức cho vay này khá đặc thù, chủ yếu dựa trên tín chấp, không có tài sản đảm bảo nên có độ rủi ro cao hơn so với các hình thức tín dụng thông thường.

Tự do lãi suất song vẫn phải đảm bảo an toàn

Tại Công ty tài chính Home Credit Việt Nam, số hợp đồng vay tiền mặt phổ biến từ 30 – 50 triệu đồng, chiếm 71% tổng số hợp đồng, còn dưới 10 triệu đồng chỉ chiếm 10%. Liên quan đến nghĩa vụ minh bạch, bà Vương Thủy Tiên – thành viên HĐTV Home Credit Việt Nam cho rằng: “Thông tư của NHNN về hoạt động của công ty tài chính có quy định rõ ràng về nghĩa vụ minh bạch của công ty tài chính và những thông tin mà công ty tài chính cần cung cấp cho người tiêu dùng khi cấp khoản vay/ký kết hợp đồng là một đổi mới quan trọng, góp phần lành mạnh hóa thị trường tín dụng tiêu dùng và bảo vệ quyền lợi của người vay”.

Lãi suất cho vay cũng được NHNN đưa ra theo hướng linh hoạt nhưng vẫn đảm bảo an toàn tránh những tranh chấp phát sinh. Cụ thể, mức lãi suất cho vay tiêu dùng do công ty tài chính và khách hàng thỏa thuận phù hợp với quy định của NHNN về lãi suất cho vay của tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, với các khoản dư nợ gốc quá hạn do công ty tài chính thỏa thuận với khách hàng trong hợp đồng cho vay tiêu dùng nhưng không vượt quá 150% lãi suất cho vay trong hạn. Trường hợp không trả lãi tiền vay đúng hạn, khách hàng phải trả cho công ty tài chính tiền lãi đối với số lãi tiền vay chậm trả theo mức lãi suất do công ty tài chính và khách hàng thỏa thuận nhưng không vượt quá 10%/năm tính trên số lãi tiền vay chậm trả trong thời gian chậm trả.

Tín dụng tiêu dùng rất quan trọng cho tăng trưởng GDP của một quốc gia. Tại Việt Nam, lĩnh vực vay tiêu dùng còn nhiều tiềm năng khi dư nợ mới chiếm 10%, trong khi với các nước phát triển là 20 – 30%. Với việc chính thức ra đời hành lang pháp lý cho lĩnh vực này, thị trường tài chính tiêu dùng và sự liên thông với tăng trưởng tín dụng được dự báo sẽ mạnh mẽ trong năm 2017. Đặc biệt khi hàng loạt ngân hàng đã đầu tư lớn cho các công ty tài chính. Sự tăng trưởng ngoạn mục của các công ty tài chính và lợi nhuận hợp nhất với ngân hàng mẹ có thể là lý do nguồn lực lớn từ các ngân hàng chảy vào đây.

Năm 2017 là năm bản lề với việc hàng loạt ngân hàng nhảy vào lĩnh vực cho vay tiêu dùng bằng cách thành lập các công ty tài chính. Diễn biến này cần khuyến khích nhưng cũng phải giám sát chặt chẽ.

Chuyên gia kinh tế

Vũ Đình Ánh

THẢO NGUYÊN

——————–

Kinh tế & Đô thị (Kinh tế) 16-02-2017:

http://www.kinhtedothi.vn/chuan-hoa-cho-vay-tieu-dung-chat-truoc-de-tranh-hau-qua-sau-280533.html

(157/1.016)

Bài viết 

318. Quản lý thị trường vàng: 'Chữ Tín' của...

Quản lý thị trường vàng: 'Chữ Tín' của thể chế phải quý hơn vàng. (NĐT) -...

Trích dẫn 

4.303. Hiện thực hóa tăng trưởng cao, năng lượng...

Hiện thực hóa tăng trưởng cao, năng lượng phải đi trước một bước. (TT)...

Bình luận 

460. Bình luận về cơ sở pháp lý xử phạt sản xuất...

Bình luận về cơ sở pháp lý xử phạt sản xuất nội dung trên mạng...

Phỏng vấn 

4733. “Phí 6.600 đồng/tháng trên VETC, ePass là khoản...

“Phí 6.600 đồng/tháng trên VETC, ePass là khoản phí chồng lên phí”. (DT) – Bình luận về vấn đề này, Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), cho rằng nếu việc thu phí hoàn toàn do Nhà nước ấn định hoặc đã có sự thỏa thuận với khách hàng thì không có gì bàn cãi. Tuy nhiên, theo luật sư, trường hợp này có nhiều điểm cần được làm rõ bởi người dân gần như buộc phải tham gia hệ thống thanh toán phục vụ thu phí không dừng. "Việc thu phí này gắn liền với việc thu phí giao thông, tuy không phải là "bắt" nhưng lại "buộc" gần như tất cả phải tham gia mà không còn sự lựa chọn nào khác, nhất là cách duy nhất để đi qua rất nhiều trạm thu phí hiện nay là phải thông qua tài khoản giao thông", luật sư nêu quan điểm. Theo ông, việc bất ngờ thông báo thu phí duy trì tài khoản hàng tháng khiến dư luận có quyền đặt câu hỏi là dựa trên cơ sở pháp lý nào? Chỉ thấy bất thình lình thông báo thu phí định kỳ hàng tháng, không theo quyết định của cơ quan nhà nước, cũng chẳng theo thỏa thuận thì đó là sự áp đặt, đánh úp khách hàng. Do đó, Luật sư Trương Thanh Đức cho rằng Chính phủ và bộ quản lý cần vào cuộc xem xét việc thu phí này có được phép thực hiện hay không và mức thu có hợp lý không? "Đây không phải là một dịch vụ thông thường, mà là gắn liền với khoản phí giao thông phải nộp theo quy định cụ thể của pháp luật, người nộp không có nhiều lựa chọn thay thế và hai doanh nghiệp cung cấp dịch vụ có "vị trí thống lĩnh thị trường" cũng không cứ muốn là được", luật sư nói.   Nghịch lý “xe không chạy vẫn trả phí” Luật sư Trương Thanh Đức, cho rằng các đơn vị vận hành hệ thống thu phí không dừng hiện đã có nhiều nguồn thu từ hoạt động cung cấp dịch vụ và đang có nhiều lợi thế, nhất là quy mô nền kinh tế, số lượng ô tô, số lượt nộp phí và số km lăn bánh liên tục gia tăng. Với công nghệ và thực tế như hiện nay, có thể so sánh với hàng tỷ giao dịch chuyển tiền hầu hết được miễn phí mà ngân hàng vẫn có lợi. "Sử dụng đường đã nộp đủ tiền dịch vụ, giờ lại thu thêm tiền duy trì tài khoản nhiều như vậy, nhân với vài triệu tài khoản thì tự dưng kiếm được số tiền khổng lồ. Đặc biệt, xe ít chạy, thậm chí cả năm không chạy, thì không phải nộp đồng phí giao thông nào, nhưng vẫn phải nộp phí duy trì tài khoản, kể cả trong tài khoản không có hay có nhiều tiền", luật sư nêu quan điểm. Theo luật sư Đức, kể cả đã có quy định pháp luật cho thu thì cũng phải xem xét điều chỉnh, còn nếu chưa có phải lập tức ban hành quy định cho làm hay yêu cầu cấm thu, chứ không thể bất thình lình đưa ra thông báo thu phí như vậy. "Nếu hôm nay được quyền làm vậy, thì liệu năm sau có được quyền tăng phí lên gấp đôi, gấp ba không?", luật sư đặt vấn đề. Nhân viên hỗ trợ tài xế dán thẻ ETC (Ảnh: Hoàng Giám). Minh họa sự khác biệt, luật sư Đức đưa ra ví dụ, nếu hàng phở ở trạm dừng nghỉ trên tuyến đường thu phí tăng giá lên gấp đôi, thì khách hàng có quyền lựa chọn ăn mỳ hay nhịn, nhưng khoản phí này dù tăng bao nhiêu, thì xe qua trạm thu phí cũng buộc phải cắn răng chịu đựng. "Nếu hàng phở giở trò thu thêm phí chuyển khoản thì thực khách có thể trả tiền mặt, còn phương tiện qua trạm thu phí không dừng, thì chỉ có cách duy nhất thanh toán qua tài khoản giao thông", luật sư Đức so sánh. Theo luật sư, tài khoản giao thông liên quan đến tài khoản ví điện tử hay ngân hàng gì đó trong trường hợp này là phương tiện, là cách thức tổ chức để phục vụ cho việc thu phí giao thông bắt buộc, chứ không phải dịch vụ giá trị gia tăng, chẳng phải để khách hàng tự do tiêu sài vào việc khác mà phải nộp phí duy trì tài khoản. Vì vậy, hoặc là Nhà nước chịu trách nhiệm, hoặc là các bên liên quan đến việc bán dịch vụ sử dụng cầu đường, hoặc nhà nước quy định cộng thêm vào phí giao thông (tăng phí để phân bổ) thì mới đúng đắn, đơn giản, hợp lý, công bằng, sòng phẳng, rõ ràng. Đặc biệt trong bối cảnh chi phí vận tải của chúng ta rất cao, người dân và doanh nghiệp ít có lựa chọn đường miễn phí, đã phải nộp phí giao thông rất nhiều thì càng cần phải cân nhắc điều tiết. "Người ta buộc phải trả phí cho tuyến đường bộ vận tải nhộn nhịp nhất là Hà Nội - Hải Phòng, vì không có đường song hành miễn phí, nay lại phải chi thêm từ 79.200 đến 792.000 đồng mỗi năm? Nếu chấp nhận cho thu thêm khoản phí này, thì cũng cần xem xét xử lý trọn gói, là một cấu phần trong khoản phí giao thông phải nộp cho nhà đầu tư, do Nhà nước không đủ nguồn lực đảm bảo hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế, an ninh quốc phòng, văn hóa xã hội và đi lại của nhân dân", luật sư nói.

Tám luật 

334. ANVI xì luật hay Lạm bàn tám luật.

(ANVI) - “Lạm bàn tám luật” hay còn gọi là “ANVI xì luật” Chuyên...

Số lượt truy cập: 323,724