3.452. Vay tiền qua app và những hệ lụy

Vay tiền qua app và những hệ lụy

(VOV GT) – Nhiều hoạt động trong lĩnh vực tài chính hiện đã được các tổ chức doanh nghiệp số hóa nhằm tạo thuận lợi cho người sử dụng. Tuy nhiên cũng xuất hiện không ít ứng dụng hay gọi là app cài đặt trên các thiết bị di động núp bóng các mô hình tài chính để lừa đảo.

Hiểu thế nào về hoạt động này? Phương thức thủ đoạn của các app núp bóng “tín dụng đen” là gì? Pháp luật đã có quy định về hình thức vay này nay chưa?

Vay tiền qua app và những hệ lụy

Ảnh minh họa

Cách mạng công nghiệp lần thứ tư trong lĩnh vực công nghệ tài chính (Fintech) đã cho ra đời nhiều sản phẩm, dịch vụ mới; trong đó, có ứng dụng cho hoạt động vay ngang hàng (P2P Lending). P2P Lending (Peer-to-peer Lending – cho vay ngang hàng) là mô hình cho vay ứng dụng nền tảng công nghệ số mà người đi vay và người cho vay sẽ được liên kết trực tiếp với nhau để tiến hành giao dịch cho vay tiền, mà không cần phải thông qua tổ chức tín dụng.

Tuy nhiên, tại Việt Nam, sự bùng nổ của các doanh nghiệp tự xưng hoạt động trong lĩnh vực P2P Lending trong khi pháp luật chưa có quy định, chế tài rõ ràng dẫn đến những rủi ro đáng kể.

Theo Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI, với hình thức vay nhanh gọn và dễ dàng, rất nhiều người đã sập bẫy “tín dụng đen online”  lâm vào cảnh nợ nần, tán gia bại sản: “Bản thân việc cho vay không được phép kinh doanh chuyên nghiệp nếu không có giấy phép. Vay với lãi suất cao là dấu hiệu rất rõ để biết là tín dụng đen. Thế và dấu hiệu thứ 3 để khẳng định tín dụng đen là đòi nợ bất hợp pháp. Người ta vi phạm bằng cách khủng bố con nợ bằng cách gọi điện nhắn tin đe doạ vi phạm pháp luật hình sự…”

Và những người chót rơi vào bẫy của tín dụng đen online cũng đã nếm trải phần nào quả đắng:

“Các app đa phần yêu cầu truy cập danh bạ điện thoại, lịch sử điện thoại khi mà mình còn chưa biết lãi suất hợp đồng ra sao. Khi mình đăng ký thì mới biết là các thông tin đó đã được sao lưu hết ra app”.

“Nó ghép ảnh và tung lên mạng xã hội để bôi nhọ, thêm nữa nó còn ghép ảnh khoả thân tung lên trang web đen, ngay cả người thân cũng bị”.

Với lời mời chào lãi suất 15 – 20%/năm, vay thế chấp bằng danh bạ điện thoại tưởng chừng đơn giản nhiều khách hàng đã sập bẫy, ngã ngửa khi phải phải trả rất nhiều khoản thuế, phí khác nhau.

Theo Trung tá Lý Hoài Nam – Đội trưởng Đội đặc nhiệm hình sự, Phòng Cảnh sát hình sự, Công an Hà Nội, một thủ đoạn chúng dùng để chiếm đoạt tiền của khách hàng tiềm năng: “Nếu thấy mình là khách hàng chấp hành tốt thì nó sẽ tiếp tục giải ngân gói vay tiếp theo – dù không có nhu cầu vay. Nó sẽ chuyển tiền vào tài khoản con nợ vào buổi chiều, để sang ngày hôm sau nếu con nợ có liên hệ thông báo không vay nữa, thì vẫn phải trả đủ thuế, phí, lãi suất vay trong ít nhất là một ngày”.

Không chỉ dừng lại ở việc đối diện với lãi suất cao ngất ngưởng, những phương thức thủ đoạn đòi nợ bằng cách hàng trăm cuộc mỗi ngày để nhục mạ, đòi tiền… cũng gây bức xúc trong dư luận. Trung tá Lý Hoài Nam cho biết thêm: “Khi người dân không trả tiền được thì các đối tượng sẽ sử dụng điện thoại gọi liên tục cho người thân, đồng nghiệp để ép người vay giả tiền; hoặc bêu xấu hình ảnh lên facebook, zalo để buộc người vay phải giả tiền”.

Sau khi lâm vào nợ nần, bị đảo lộn cuộc sống bởi phương thức đòi nợ “khủng bố tinh thần”, những người chót dây vào app cho vay còn có nguy cơ bị lừa đảo thông tin cá nhân,… Vậy làm cách nào để phân biệt các công ty tài chính hợp pháp và những đội nhóm tín dụng đen trá hình?

Chia sẻ của ông Trần Việt Vĩnh – Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Fiin Group: “Với tín dụng đen đội lốt là các cá nhân tự tung tiền cho vay, vi phạm điều kiện kinh doanh tổ chức tín dụng, họ quy định lãi phí cao ngất trời. Còn mô hình P2P lending thì các đơn vị đó chỉ là đơn vị trung gian kết nối giữa người có tiền cho người vay tiền, và đơn vị trung gian được hưởng lãi suất dựa trên quyết định của luật dân sự, tối đa 20%/năm”.

Đó là cách nhận biết sơ qua, nhưng để làm thanh lọc thị trường và giúp người dân doanh nghiệp tiếp cận đúng đắn với loại hình cho vay ngang hàng thì cần những cơ chế nào? Pháp luật hiện hành đã có quy định nào kiểm soát hoạt động công nghệ tài chíh (Fintech) trong lĩnh vực ngân hàng hay chưa? Bài viết tiếp theo sẽ giải đáp những băn khoăn này.

Như Ngọc – Thùy Linh

————

VOV Giao thông (Tài chính – Thị trường) 29-3-2023:

https://vovgiaothong.vn/vay-tien-qua-app-va-nhung-he-luy-phan-1-d32741.html

(116/937) #fintech #p2p

Bài viết 

318. Quản lý thị trường vàng: 'Chữ Tín' của...

Quản lý thị trường vàng: 'Chữ Tín' của thể chế phải quý hơn vàng. (NĐT) -...

Trích dẫn 

4.303. Hiện thực hóa tăng trưởng cao, năng lượng...

Hiện thực hóa tăng trưởng cao, năng lượng phải đi trước một bước. (TT)...

Bình luận 

460. Bình luận về cơ sở pháp lý xử phạt sản xuất...

Bình luận về cơ sở pháp lý xử phạt sản xuất nội dung trên mạng...

Phỏng vấn 

4733. “Phí 6.600 đồng/tháng trên VETC, ePass là khoản...

“Phí 6.600 đồng/tháng trên VETC, ePass là khoản phí chồng lên phí”. (DT) – Bình luận về vấn đề này, Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), cho rằng nếu việc thu phí hoàn toàn do Nhà nước ấn định hoặc đã có sự thỏa thuận với khách hàng thì không có gì bàn cãi. Tuy nhiên, theo luật sư, trường hợp này có nhiều điểm cần được làm rõ bởi người dân gần như buộc phải tham gia hệ thống thanh toán phục vụ thu phí không dừng. "Việc thu phí này gắn liền với việc thu phí giao thông, tuy không phải là "bắt" nhưng lại "buộc" gần như tất cả phải tham gia mà không còn sự lựa chọn nào khác, nhất là cách duy nhất để đi qua rất nhiều trạm thu phí hiện nay là phải thông qua tài khoản giao thông", luật sư nêu quan điểm. Theo ông, việc bất ngờ thông báo thu phí duy trì tài khoản hàng tháng khiến dư luận có quyền đặt câu hỏi là dựa trên cơ sở pháp lý nào? Chỉ thấy bất thình lình thông báo thu phí định kỳ hàng tháng, không theo quyết định của cơ quan nhà nước, cũng chẳng theo thỏa thuận thì đó là sự áp đặt, đánh úp khách hàng. Do đó, Luật sư Trương Thanh Đức cho rằng Chính phủ và bộ quản lý cần vào cuộc xem xét việc thu phí này có được phép thực hiện hay không và mức thu có hợp lý không? "Đây không phải là một dịch vụ thông thường, mà là gắn liền với khoản phí giao thông phải nộp theo quy định cụ thể của pháp luật, người nộp không có nhiều lựa chọn thay thế và hai doanh nghiệp cung cấp dịch vụ có "vị trí thống lĩnh thị trường" cũng không cứ muốn là được", luật sư nói.   Nghịch lý “xe không chạy vẫn trả phí” Luật sư Trương Thanh Đức, cho rằng các đơn vị vận hành hệ thống thu phí không dừng hiện đã có nhiều nguồn thu từ hoạt động cung cấp dịch vụ và đang có nhiều lợi thế, nhất là quy mô nền kinh tế, số lượng ô tô, số lượt nộp phí và số km lăn bánh liên tục gia tăng. Với công nghệ và thực tế như hiện nay, có thể so sánh với hàng tỷ giao dịch chuyển tiền hầu hết được miễn phí mà ngân hàng vẫn có lợi. "Sử dụng đường đã nộp đủ tiền dịch vụ, giờ lại thu thêm tiền duy trì tài khoản nhiều như vậy, nhân với vài triệu tài khoản thì tự dưng kiếm được số tiền khổng lồ. Đặc biệt, xe ít chạy, thậm chí cả năm không chạy, thì không phải nộp đồng phí giao thông nào, nhưng vẫn phải nộp phí duy trì tài khoản, kể cả trong tài khoản không có hay có nhiều tiền", luật sư nêu quan điểm. Theo luật sư Đức, kể cả đã có quy định pháp luật cho thu thì cũng phải xem xét điều chỉnh, còn nếu chưa có phải lập tức ban hành quy định cho làm hay yêu cầu cấm thu, chứ không thể bất thình lình đưa ra thông báo thu phí như vậy. "Nếu hôm nay được quyền làm vậy, thì liệu năm sau có được quyền tăng phí lên gấp đôi, gấp ba không?", luật sư đặt vấn đề. Nhân viên hỗ trợ tài xế dán thẻ ETC (Ảnh: Hoàng Giám). Minh họa sự khác biệt, luật sư Đức đưa ra ví dụ, nếu hàng phở ở trạm dừng nghỉ trên tuyến đường thu phí tăng giá lên gấp đôi, thì khách hàng có quyền lựa chọn ăn mỳ hay nhịn, nhưng khoản phí này dù tăng bao nhiêu, thì xe qua trạm thu phí cũng buộc phải cắn răng chịu đựng. "Nếu hàng phở giở trò thu thêm phí chuyển khoản thì thực khách có thể trả tiền mặt, còn phương tiện qua trạm thu phí không dừng, thì chỉ có cách duy nhất thanh toán qua tài khoản giao thông", luật sư Đức so sánh. Theo luật sư, tài khoản giao thông liên quan đến tài khoản ví điện tử hay ngân hàng gì đó trong trường hợp này là phương tiện, là cách thức tổ chức để phục vụ cho việc thu phí giao thông bắt buộc, chứ không phải dịch vụ giá trị gia tăng, chẳng phải để khách hàng tự do tiêu sài vào việc khác mà phải nộp phí duy trì tài khoản. Vì vậy, hoặc là Nhà nước chịu trách nhiệm, hoặc là các bên liên quan đến việc bán dịch vụ sử dụng cầu đường, hoặc nhà nước quy định cộng thêm vào phí giao thông (tăng phí để phân bổ) thì mới đúng đắn, đơn giản, hợp lý, công bằng, sòng phẳng, rõ ràng. Đặc biệt trong bối cảnh chi phí vận tải của chúng ta rất cao, người dân và doanh nghiệp ít có lựa chọn đường miễn phí, đã phải nộp phí giao thông rất nhiều thì càng cần phải cân nhắc điều tiết. "Người ta buộc phải trả phí cho tuyến đường bộ vận tải nhộn nhịp nhất là Hà Nội - Hải Phòng, vì không có đường song hành miễn phí, nay lại phải chi thêm từ 79.200 đến 792.000 đồng mỗi năm? Nếu chấp nhận cho thu thêm khoản phí này, thì cũng cần xem xét xử lý trọn gói, là một cấu phần trong khoản phí giao thông phải nộp cho nhà đầu tư, do Nhà nước không đủ nguồn lực đảm bảo hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế, an ninh quốc phòng, văn hóa xã hội và đi lại của nhân dân", luật sư nói.

Tám luật 

334. ANVI xì luật hay Lạm bàn tám luật.

(ANVI) - “Lạm bàn tám luật” hay còn gọi là “ANVI xì luật” Chuyên...

Số lượt truy cập: 323,663