Ranh giới pháp lý trong hoạt động thu hồi nợ của ngân hàng.
(VOV2) – Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI, Trọng tài viên VIAC, đối thoại với Phóng viên kiêm MC Thu Hà, phát trực tiếp từ 17h10 – 17h30 ngày 17-4-2026 tại tầng 5, VOV, số 41 Bà Triệu, Hà Nội.

—————
VOV2 (Chuyện hôm nay) phát trực tiếp ngày 17-4-2026:
https://www.facebook.com/watch/live/?ref=watch_permalink&v=1628263148447252
—————
Kịch bản:
CHƯƠNG TRÌNH 30 PHÚT CÙNG VOV2
CHUYỆN HÔM NAY
Phát sóng: 17h00 PL 21h00 – VOV2 thứ sáu ngày 17/04/2026
Thực hiện: Thu Hà
Tổ chức sản xuất: Thu Trang
Duyệt: Lãnh đạo phòng Lãnh đạo Ban
Chủ đề: Quy tắc ứng xử trong thu hồi nợ – Chấm dứt tình trạng đòi nợ kiểu xã hội đen
Dẫn: Qúy vị và các bạn thân mến! Hoạt động thu hồi nợ từ lâu đã trở thành nỗi ám ảnh trong mắt công chúng bởi những biến tướng đầy bạo lực. Thay vì sử dụng các biện pháp pháp lý, nhiều nhóm đối tượng đã lựa chọn cách tra tấn tâm lý và bôi nhọ danh dự để gây sức ép lên người vay, thậm chí cả người thân khiến hoạt động thu nợ của ngân hàng bị nhìn nhận như “xã hội đen”. Mới đây, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam ban hành Bộ Quy tắc ứng xử trong hoạt động thu hồi nợ với khung chuẩn mực rõ ràng cho các tổ chức tín dụng, đặt ra ranh giới pháp lý trong hoạt động thu hồi nợ của ngân hàng. Với quy chế này, quyền lợi khách hàng được bảo vệ ra sao? Đây cũng là nội dung bàn luận trong chương trình hôm nay.
Trân trọng giới thiệu, khách mời tham gia chương trình hôm nay là Luật sư Trương Thanh Đức – chuyên gia về lĩnh vực pháp chế và nghiệp vụ ngân hàng, người từng đảm nhiệm nhiều vị trí quản lý tại một số ngân hàng. Cám ơn ông đã tham gia chương trình của chúng tôi.
Khách mời: Xin chào quý thính giả Đài TNVN.
1/ Thưa luật sư! Thời gian qua, việc thu hồi nợ của ngân hàng đã bị “biến tướng” thành những hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Thực tế, cơ quan chức năng đã khởi tố nhiều vụ việc liên quan đến đòi nợ thuê với những thủ đoạn vi phạm pháp luật, gây bức xúc dư luận và ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh trật tự xã hội.
Box thông tin:
#Vào tháng 7/2025, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã tuyên án đối với 45 bị cáo cùng về tội “Cưỡng đoạt tài sản” từ thủ đoạn thu hồi nợ trái phép. Với thủ đoạn đòi nợ kiểu “khủng bố tinh thần”, nhóm đối tượng đã đòi được 571 tỷ đồng, cưỡng đoạt tổng 904 triệu đồng từ 26 bị hại với các thủ đoạn: cắt ghép ảnh đồi trụy, vu khống trên mạng xã hội…
#Mới đây, công an thành phố Hồ Chí Minh đã khởi tố, bắt tạm giam nhóm đối tượng núp bóng doanh nghiệp mua bán nợ để cưỡng đoạt tài sản. Với các thủ đoạn “khủng bố tinh thần”, đập phá tài sản nhằm cưỡng đoạt 70 tỷ đồng.
Nổi nhạc
#Thưa luật sư, ông có nhìn nhận ra sao về những thủ đoạn mà nhóm đòi nợ đã thực hiện trong thời gian vừa qua? Bởi thực tế, cơ quan chức năng đã vào cuộc quyết liệt nhưng kiểu đòi nợ “giang hồ” này vẫn diễn biến phức tạp trên nhiều địa bàn.
Khách mời trả lời:
# Có không ít vụ đòi nợ, đòi nợ thuê thời gian qua đã đi quá giới hạn đạo đức và lằn ranh pháp luật gây bức xúc dư luận, tác động tiêu cực đến trật tự xã hội, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của tổ chức, cá nhân. Câu chuyện mà phóng viên VOV2 ghi lại sau đây, phần nào nói rõ hơn về điều này:
Đọc PS:
Đòi nợ cần có văn hóa
Tiếng động chuông điện thoại
Trong ngày, chuông điện thoại của chị H – một đồng nghiệp của tôi ở Hà Nội réo liên hồi. Thử bắt máy, đầu dây bên kia, giọng một người đàn ông xưng là nhân viên một ngân hàng đã hối thúc người thân trả một khoản nợ vài chục triệu đồng. Vấn đề là, chị H không phải là người vay tiền mà cũng chẳng biết về khoản vay này nhưng lại bị người đi vay cung cấp số điện thoại và thông tin cá nhân để làm “người bảo lãnh” cho khoản vay:
Băng: Chưa bao giờ tôi nhận được bất cứ một cuộc gọi hay tin nhắn nào để xác minh khoản vay nhưng khi nợ quá hạn hay khả năng thanh toán không có, tư cách là người tham chiếu thì lại nhận là nhân viên ngân hàng, nhân viên tài chính kết hợp với ngân hàng để đòi nợ
Ban đầu chỉ là “nhắc nợ”, chỉ vài ba ngày sau, nếu khoản nợ không hoàn tất, ngoài những cuộc điện thoại là những tin nhắn, hình ảnh cắt ghép… với nội dung bôi nhọ liên tục được gửi đến không chỉ là chị H. mà là các bạn bè, họ hàng, đối tác…. khiến cuộc sống của gia đình chị đảo lộn:
Băng: Tin nhắn hàng ngày hàng giờ yêu cầu trả nợ, hình ảnh của tôi bị cắt ghép, không biết sao là gán cho mình cái danh là đối tượng lừa đảo. Thứ mà mình cảm thấy lớn nhất là xấu hổ vì tất cả những người xung quanh, đồng nghiệp vì không chỉ gọi điện đến số của mình mà cả bạn bè cũ, gặp trên MXH…
Việc quấy rối không chỉ diễn ra vào ban ngày mà cả ban đêm, bất cứ lúc nào, chỉ cần bật điện thoại lên là có tin nhắn và cuộc gọi ở khắp các nền tảng của tất cả những người thân, bạn bè:
Băng: Gọi liên tục, không ngừng, có khi là 4-5 giờ sáng, ảnh hưởng đến công việc, cuộc sống, ngôn từ chửi bới, dlawng mạ, đe dọa. Áp lực về tinh thần là điều khó tránh
Cũng vì quá cần tiền, anh T ở xã Gia Lâm, Hà Nội tìm tới app cho vay tài chính của một ngân hàng thương mại để làm thủ tục. Dễ dàng, nhanh gọn, chỉ cần vài ba thao tác, tiền đã có liền trong tài khoản. Tưởng là “ngon lành”, thế nhưng, anh T đã ngậm “trái đắng”:
Băng: Ví dụ vay 10 triệu, thực tế chỉ có thực 8 triệu….
Chỉ hơn chục ngày không đòi được nợ, vợ, con, họ hàng… của anh T đã xuất hiện khắp các trang mạng xã hội và bị gán ghép đủ thứ chuyện mệt mỏi, ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm.
Băng: Mình không trả, nó cho người đến ép bằng trả thì thôi, cái ấy là mưa dầm thấm lâu, đấy mới là chết
Băng: Những câu dọa nạt của xã hội đen – Nổi nhạc nền
# Thưa luật sư Trương Thanh Đức, qua lời kể nhân vật mà phóng viên VOV2 ghi lại đã cho thấy chiêu trò phản cảm của hoạt động đòi nợ. Điều này ảnh hưởng như thế nào đến xã hội?
Khách mời trả lời:
# Dù cơ quan chức năng đã khởi tố nhiều vụ việc đòi nợ trái pháp luật, xử lý không ít đối tượng vi phạm pháp luật trong việc đòi nợ, đòi nợ thuê, nhưng những vụ đòi nợ trái luật vẫn diễn ra. Theo luật sư, vì sao kiểu đòi nợ “xã hội đen” vẫn có đất để lộng hành?
Khách mời trả lời:
# Sự phát triển của xã hội hiện đại, đặc biệt là sự bùng nổ của tín dụng tiêu dùng, đã biến việc vay nợ ngân hàng trở thành một phần tất yếu trong đời sống tài chính. Ai cũng có thể trở thành con nợ do nhu cầu vay vốn mua nhà, xe, kinh doanh hoặc sử dụng thẻ tín dụng…. Là người có nhiều năm kinh nghiệm ở các ngân hàng thương mại ông có thể cho biết, ở nước ngoài, những khoản nợ khó đòi của cá nhân hay doanh nghiệp sẽ xử lý như thế nào?
Khách mời trả lời:
# Mới đây, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam ban hành Bộ Quy tắc ứng xử trong hoạt động thu hồi nợ. Luật sư có nhìn nhận như thế nào về những quy định trong đòi nợ mà Bộ Quy tắc đã đưa ra?
Khách mời trả lời:
# Không chỉ nhằm góp phần lập lại trật tự trong một lĩnh vực được xem là hết sức phức tạp, mà còn tiến tới lập ra một chuẩn mực mới: Đòi nợ cũng phải đúng quy định, có văn hóa. Vậy cụ thể, văn hóa ở đây trong lĩnh vực đòi nợ là gì, thưa ông?
Khách mời trả lời:
# Có người lại cho rằng, nếu đòi nợ đúng theo quy chế thì ngân hàng sẽ không thu hồi được nợ, nhất là những đối tượng nợ trây ỳ. Luật sư nghĩ sao về việc này?
Khách mời trả lời:
# Một số người lại nhìn nhận: Cần siết chặt ngay từ khâu cho vay, trong đó quy định rõ ràng hơn về hoạt động mua bán nợ. Bởi người vay chỉ thỏa thuận vay với bên cho vay chứ không vay của các đơn vị, cá nhân trung gian khác. Đồng thời người bảo lãnh phải trực tiếp ký cam kết thì mới chịu trách nhiệm liên quan đến khoán vay. Điều này có đúng không, thưa ông?
Khách mời trả lời:
# Cùng với đó, hiện nay một số app tài chính đã cho vay quá dễ dãi. Khách vay chỉ cần cung cấp căn cước công dân, số điện thoại và 1-2 số điện thoại của người thân là được vay tiền. Thậm chí có không ít trường hợp vì áp lực doanh số, nhân viên cho vay đã tư vấn không chính xác, cố tình cho vay. Chính vì vậy, nhiều người chưa hiểu rõ về tín dụng rất dễ bị ‘lừa’ bởi một số nhân viên tư vấn không đầy đủ.
Khách mời trả lời:
# Theo ông, có nên thiết lập một kênh tiếp nhận phản ánh hiệu quả hơn cho những hành vi đòi nợ kiểu đe dọa khách hàng, để cơ quan chức năng kịp thời xử lý sai phạm không, ví dụ có thể phản ánh qua VNeID chẳng hạn?
Khách mời trả lời:
Vâng, xin cám ơn ông!

