Giảm trừ thuế thu nhập cá nhân đối với chi phí y tế, giáo dục.
(VOV2) – Từ kỳ tính thuế năm 2026, cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công được giảm trừ một số khoản chi thiết yếu cho bản thân và người phụ thuộc trước khi xác định thu nhập tính thuế.
Mời các bạn nghe trao đổi với Luật sư Trương Thanh Đức, tại đây:
Giảm trừ đối với khoản chi y tế, giáo dục
Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI, cho biết: Đây là lần đầu tiên Luật Thuế thu nhập cá nhân quy định người nộp thuế được giảm trừ các khoản chi cho y tế và giáo dục trước khi tính thuế.
Theo Điều 49 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP, người nộp thuế được giảm trừ đối với khoản chi khám bệnh, chữa bệnh tại các cơ sở y tế trong nước thuộc phạm vi danh mục do bảo hiểm y tế chi trả, với mức tối đa 23 triệu đồng/năm.
Đối với chi phí giáo dục – đào tạo, mức giảm trừ tối đa là 24 triệu đồng/năm, áp dụng đối với học phí tại các cơ sở giáo dục, đào tạo trong nước, bao gồm giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học và các chương trình đào tạo kỹ năng chuyên môn theo quy định của pháp luật.
Như vậy, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, tổng mức giảm trừ tối đa đối với hai nhóm chi phí này là 47 triệu đồng/năm. Hiện nay, mức giảm trừ tối đa 47 triệu đồng được hiểu là tổng số tiền được giảm trừ chung cho cả người nộp thuế và toàn bộ người phụ thuộc, không áp dụng riêng cho từng cá nhân.
Điều kiện được giảm trừ
Để được tính giảm trừ các khoản chi y tế và giáo dục, người nộp thuế phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định tại Nghị định số 253/2026/NĐ-CP. Cụ thể, các khoản chi phải có hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật; riêng đối với chi phí khám bệnh, chữa bệnh phải có thêm bảng kê chi phí khám chữa bệnh theo mẫu của Bộ Y tế. Hóa đơn, chứng từ phải thể hiện đầy đủ thông tin của người nộp thuế hoặc người phụ thuộc.
Đồng thời, các khoản chi này phải do người nộp thuế trực tiếp thanh toán và chưa được bất kỳ tổ chức, cá nhân hay nguồn kinh phí nào chi trả hoặc hỗ trợ, bao gồm ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, doanh nghiệp bảo hiểm, các khoản tài trợ hoặc các hình thức thanh toán thay khác. Điều này cũng đồng nghĩa, đối với các khoản chi khám chữa bệnh đã được bảo hiểm y tế hoặc doanh nghiệp bảo hiểm thanh toán thì phần chi phí đó sẽ không được tính để giảm trừ thuế thu nhập cá nhân.
Để bảo đảm quyền lợi của mình, người nộp thuế cần chủ động lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ và các hồ sơ liên quan đến những khoản chi thực tế phát sinh trong năm để làm căn cứ kê khai khi quyết toán thuế.
Thực hiện quyết toán thuế như thế nào?
Theo khoản 3 Điều 51 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP, trường hợp người nộp thuế có phát sinh các khoản chi y tế, giáo dục đủ điều kiện giảm trừ và có nhu cầu áp dụng khoản giảm trừ này khi tính thuế thu nhập cá nhân thì phải trực tiếp thực hiện quyết toán thuế với cơ quan thuế, không được ủy quyền cho tổ chức trả thu nhập quyết toán thay.
Khi quyết toán, người nộp thuế cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định, bao gồm: tờ khai quyết toán thuế; chứng từ khấu trừ thuế (nếu có); hồ sơ chứng minh người phụ thuộc trong trường hợp đăng ký giảm trừ gia cảnh; đồng thời chuẩn bị đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp chứng minh các khoản chi y tế, giáo dục đáp ứng điều kiện quy định tại Điều 49 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP. Người nộp thuế có thể lựa chọn nộp hồ sơ trực tiếp tại cơ quan thuế quản lý hoặc nộp hồ sơ điện tử thông qua Cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế, ứng dụng eTax Mobile hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia. Hình thức nộp trực tuyến hiện nay khá thuận tiện, giúp tiết kiệm thời gian, giảm chi phí đi lại và cho phép người nộp thuế dễ dàng theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ.
“Người có thu nhập từ tiền lương, tiền công cần chủ động rà soát các khoản chi y tế, giáo dục đủ điều kiện giảm trừ; đồng thời lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ theo quy định. Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thực hiện đúng thủ tục quyết toán sẽ giúp người nộp thuế bảo đảm quyền lợi và tránh bỏ sót khoản giảm trừ được hưởng” – Luật sư Trương Thanh Đức lưu ý./.
Thu Hà
—————
Nghe Audio tại VOV2 (Pháp luật) ngày 15-11-2026:
(10 phút; lược 817)
—————-
Kịch bản ghi âm ngày
CHƯƠNG TRÌNH CẦM TAY CHỈ LUẬT
Phát sóng Hệ II – lúc 06h40 – 16h50
Thứ sáu ngày 13 tháng 11 năm 2026
Chủ nhật ngày 15 tháng 11 năm 2026
Duyệt Ban:
Duyệt Phòng:
Soạn CT: Thu Hà
Nhạc hiệu
Quý vị và các bạn thân mến! Theo Nghị định số 253/2026 của Chính phủ, kể từ ngày 01/07/2026, người nộp thuế là cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công được giảm trừ một số khoản chi thiết yếu cho bản thân và người phụ thuộc trước khi tính thuế thu nhập cá nhân. Quy định này có ý nghĩa thiết thực, góp phần hỗ trợ người lao động giảm bớt gánh nặng tài chính trong bối cảnh chi phí sinh hoạt, y tế và giáo dục không ngừng gia tăng:
Voxpop: -Chi phí y tế hay giáo dục được trừ thuế, tôi thấy rất mừng. Ví dụ như tôi có 3 đứa con, chi phí riêng cho học hành đóng tại trung tâm học thêm hay trường học cũng xấp xỉ 10 triệu. Ngoài ra còn ốm đau của các con hay bản thân thì không thể tính được. Nếu không được giảm trừ thì khoản đóng thuế rất lớn….
Việc giảm trừ chi phí y tế, giáo dục – đào tạo là một bước tiến đáng chú ý trong hoàn thiện pháp luật thuế thu nhập cá nhân. Với định hướng lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ, chính sách góp phần giảm gánh nặng tài chính, nâng cao chất lượng cuộc sống, khuyến khích đầu tư cho sức khỏe và tri thức, đồng thời tăng cường tính công bằng, minh bạch và hiệu quả trong quản lý thuế.
Vậy cụ thể, thủ tục để được miễn giảm chi phí được thực hiện như thế nào? Mức giảm trừ tối đa là bao nhiêu? Trong chương trình hôm nay, luật sư Trương Thanh Đức – Giám đốc Công ty Luật ANVI, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) – sẽ cho biết cụ thể nội dung này.
1/ Thưa luật sư, theo quy định tại Nghị định số 253/2026, người có thu nhập phải chịu thuế được giảm trừ đối với khoản chi trả cho y tế và giáo dục . Vậy cụ thể, mức giảm trừ được quy định như thế nào?
LS trả lời: Lần đầu tiên, Luật Thuế thu nhập cá nhân quy định về việc giảm trừ khoản tiền chi cho y tế, giáo dục trước khi tính thuế. Tại Điều 49, Nghị định 253/2026 quy định, các khoản chi cho khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở y tế trong nước thuộc phạm vi danh mục do bảo hiểm y tế chi trả tổng không quá 23 triệu đồng/năm;
– Các khoản chi cho giáo dục – đào tạo tại cơ sở giáo dục – đào tạo trong nước tổng không quá 24 triệu đồng/năm, cụ thể: Khoản tiền học phí giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học theo quy định của pháp luật về giáo dục – đào tạo và các kỹ năng chuyên môn khác tại cơ sở giáo dục – đào tạo.
Như vậy, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện, tổng mức giảm trừ tối đa đối với hai nhóm chi phí này là 47 triệu đồng/năm.
Hiện nay mức 23 và 24 triệu, tổng cộng là 47 triệu được hiểu là tổng số tiền giảm trừ tối đa tính chung cho cả người nộp thuế và tất cả những người phụ thuộc.
2/ Vậy với những khoản chi phí từ y tế, giáo dục mà người nộp thuế được giảm trừ trên phải đáp ứng những điều kiện gì, thưa luật sư?
LS trả lời: Vâng, tôi nghĩ đây cũng là nội dung rất quan trọng tại quy định mới bởi vì nhiều người nghĩ, cứ chi trả y tế, giáo dục là đương nhiên được giảm trừ thuế mà không lưu giữ bất cứ chứng từ, hóa đơn nào.
Nghị định số 253/2026 quy định, đối với những khoản chi phí từ phải đáp ứng điều kiện như sau:
Thứ nhất – Có hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật; riêng đối với khoản chi cho y tế phải có thêm Bảng kê chi phí khám bệnh, chữa bệnh sử dụng tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế;
Thứ hai – Hóa đơn, chứng từ để được giảm trừ phải thể hiện thông tin của người nộp thuế hoặc người phụ thuộc của người nộp thuế;
Thứ ba – Không được chi trả từ các nguồn khác, kể cả từ nguồn tài trợ, hỗ trợ, trả thay của tổ chức, cá nhân, nguồn ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm chi trả dưới các hình thức.
Để được hưởng chính sách giảm trừ đối với các khoản chi y tế, giáo dục – đào tạo, người nộp thuế cần chủ động lưu giữ hóa đơn, chứng từ thanh toán tại cơ sở y tế đúng quy định của Bộ Y tế đối với các khoản chi cho y tế; Hóa đơn, chứng từ phải ghi rõ thông tin của người nộp thuế hoặc người phụ thuộc. Các khoản chi y tế, giáo dục do người nôp thuế tự chi trả, không phải do tài trợ hay tổ chức, cá nhân, ngân sách Nhà nước hoặc quỹ bảo hiểm nào hỗ trợ chi trả thay và hồ sơ liên quan đến các khoản chi thực tế phát sinh trong năm. Với quy định này thì nếu như hiện nay chi phí y tế mà đã được các công ty bảo hiểm chi trả sẽ không được tính vào khoản giảm trừ thuế thu nhập cá nhân.
Khi thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân, người nộp thuế căn cứ các khoản chi thực tế và đối chiếu theo quy định nên trên để kê khai giảm trừ vào thu nhập chịu thuế, qua đó bảo đảm đầy đủ quyền lợi của mình.
Tôi cũng xin lưu ý:
Đối với trường hợp đã quyết toán thuế nhưng chưa có hóa đơn, chứng từ để xác định các khoản chi y tế, giáo dục đủ điều kiện thì được thực hiện điều chỉnh nghĩa vụ thuế theo quy định của pháp luật về quản lý thuế khi có hóa đơn chứng từ xác định.
Còn đối với các khoản giảm trừ y tế, giáo dục khác phát sinh vào năm nào thì được tính giảm trừ vào năm đó, không được chuyển trừ vào năm tính thuế tiếp theo.
3/ Tại Nghị định số 253 cũng quy định trường hợp người nộp thuế đã quyết toán nhưng chưa có đầy đủ hóa đơn, chứng từ để xác định các khoản chi y tế, giáo dục đủ điều kiện thì được điều chỉnh nghĩa vụ thuế theo quy định của pháp luật về quản lý thuế. Vậy người nộp thuế cần thực hiện ra sao để bảo đảm quyền lợi của mình?
LS trả lời: Đây là một quy định rất nhân văn và bảo đảm quyền lợi cho người nộp thuế. Khoản 5 Điều 49 về “Giảm trừ đối với các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo và các khoản giảm trừ khác”, Nghị định số 253/2026/NĐ-CP quy định, trường hợp người nộp thuế đã thực hiện quyết toán thuế nhưng tại thời điểm quyết toán chưa có hóa đơn, chứng từ để xác định các khoản chi y tế, giáo dục đủ điều kiện giảm trừ thì được điều chỉnh nghĩa vụ thuế theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
Điều này có nghĩa là, nếu sau khi quyết toán, người nộp thuế mới bổ sung được đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ chứng minh khoản chi đáp ứng điều kiện theo Điều 49 thì vẫn có thể thực hiện các thủ tục khai bổ sung, điều chỉnh hồ sơ khai thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế để cơ quan thuế xem xét lại nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, việc khai bổ sung phải được thực hiện đúng trình tự, thời hạn và người nộp thuế phải chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của hồ sơ.
Bên cạnh đó, người nộp thuế cũng cần lưu ý một quy định khác tại khoản 5 Điều 49, đó là các khoản giảm trừ chi phí y tế, giáo dục phát sinh trong năm tính thuế nào thì chỉ được tính giảm trừ vào thu nhập của năm đó, không được chuyển sang năm tính thuế tiếp theo. Vì vậy, nếu để quá lâu hoặc không chủ động hoàn thiện hồ sơ, người nộp thuế có thể bỏ lỡ quyền được giảm trừ đối với khoản chi phát sinh trong năm.
Do đó, lời khuyên của tôi là ngay khi phát sinh các khoản chi thuộc diện được giảm trừ, người nộp thuế nên yêu cầu xuất hóa đơn đúng quy định, lưu giữ đầy đủ chứng từ và chủ động hoàn thiện hồ sơ trước thời điểm quyết toán. Trong trường hợp phát sinh vướng mắc về hóa đơn hoặc chứng từ, cần sớm liên hệ với đơn vị cung cấp dịch vụ hoặc cơ quan thuế để được hướng dẫn, tránh ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
4/ Với quy định người nộp thuế phải tự quyết toán khi có yêu cầu áp dụng các khoản giảm trừ theo Điều 49 mà luật sư đã nêu, người nộp thuế cần lưu ý những điều kiện, hồ sơ và trách nhiệm pháp lý gì để tránh bị từ chối khoản giảm trừ hoặc phát sinh tranh chấp trong quá trình quyết toán thuế?
LS trả lời: Khoản 3 Điều 51 về “Quyết toán thuế”, Nghị định số 253/2026/NĐ-CP quy định, trường hợp người nộp thuế có phát sinh các khoản giảm trừ theo Điều 49 và có yêu cầu thực hiện giảm trừ vào thu nhập trước khi tính thuế thì phải tự quyết toán thuế, không được ủy quyền cho tổ chức trả thu nhập.
Do đó, người nộp thuế nên chủ động lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ ngay từ thời điểm phát sinh chi phí, đồng thời kiểm tra kỹ thông tin người nộp thuế hoặc người phụ thuộc trên hóa đơn, chứng từ đồng thời chuẩn bị để thực hiện quyết toán thuế trực tiếp khi có yêu cầu áp dụng khoản giảm trừ này.
Việc lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ còn có tác dụng làm căn cứ xem xét trong trường hợp, nếu khoản chi y tế vượt quá mức giảm trừ 23 triệu đồng/năm thì có thể được xem xét giảm số tiền nộp thuế do bị dịch bệnh, tai nạn, bệnh hiểm nghèo ảnh hưởng đến khả năng nộp thuế theo quy định tại Điều 40 về “Giảm thuế do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn, bệnh hiểm nghèo”, Nghị định số 253/2026/NĐ-CP.
5/ Đối với người nộp thuế có nhu cầu áp dụng khoản giảm trừ chi phí y tế, giáo dục theo Nghị định số 253/2026/NĐ-CP thì cần thực hiện thủ tục quyết toán thuế như thế nào và cần phải chuẩn bị những giấy tờ gì để tránh sai sót trong quá trình thực hiện, thưa luật sư?
LS trả lời: Theo khoản 3 Điều 51 về “Quyết toán thuế”, Nghị định số 253/2026/NĐ-CP, trường hợp người nộp thuế có phát sinh các khoản chi y tế, giáo dục đủ điều kiện giảm trừ theo Điều 49 về “Giảm trừ đối với các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo và các khoản giảm trừ khác” và có yêu cầu áp dụng khoản giảm trừ này khi tính thuế thu nhập cá nhân thì phải trực tiếp thực hiện quyết toán thuế với cơ quan thuế, không được ủy quyền cho tổ chức trả thu nhập quyết toán thay.
Khi thực hiện quyết toán, người nộp thuế cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định, gồm tờ khai quyết toán thuế, các chứng từ chứng minh số thuế đã khấu trừ (nếu có), hồ sơ chứng minh người phụ thuộc trong trường hợp đăng ký giảm trừ gia cảnh và đặc biệt là hóa đơn, chứng từ hợp pháp chứng minh các khoản chi y tế, giáo dục đáp ứng điều kiện quy định tại Điều 49 Nghị định số 253/2026.
Người nộp thuế có thể lựa chọn một trong hai hình thức nộp hồ sơ:
Thứ nhất là nộp trực tiếp tại cơ quan thuế quản lý;
Thứ hai là nộp hồ sơ điện tử thông qua Cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế, ứng dụng eTax Mobile hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Việc nộp hồ sơ trực tuyến hiện nay khá thuận tiện, giúp tiết kiệm thời gian và người nộp thuế cũng dễ dàng theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ.
Người nộp thuế cũng cần lưu ý thực hiện quyết toán đúng thời hạn. Đối với quyết toán thuế thu nhập cá nhân năm 2026 sắp tới, thời hạn nộp hồ sơ chậm nhất là ngày 4/5/2027. Quan trọng hơn cả là cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, chính xác và lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ. Đây là căn cứ để cơ quan thuế xem xét chấp nhận khoản giảm trừ, đồng thời cũng là cách tốt nhất để người nộp thuế bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Vâng, xin cám ơn luật sư về những thông tin trao đổi vừa rồi!
Nhạc quảng bá