Bình luận về Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

(Gạch ý tại Hội thảo khoa học Góp ý Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, do Tạp chí Dân chủ & Pháp luật, Bộ Tư pháp tổ chức ngày 21-5-2026)

1. Tình trạng thực tế:

1.1. Trước khi có Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhá nước 2009 thì khó bồi thường, nhưng dễ dàng minh oan.

1.2. Từ ngày có luật 2009, thì đảo ngược, dễ bồi thường, khó minh oan hoặc là được chuyển sang “được miễn trách nhiệm hình sự”, nên không phải bồi thường.

1.3. Nay sửa Luật để dễ chi trả nhưng mà vẫn rất khó thừa nhận oan sai cả trong hinh sự, hành chính. Vậy thì cần sửa đổi các quy định của Luật này và các Luật liên quan khác theo hướng oan thì dễ dàng minh oan, sai thì dễ dàng sửa sai. Nguyên lý là Nhà nước phải vui vẻ, nhẹ nhàng, sẵn sàng chấp nhận thu dân & chấp nhận gánh thiệt hại cao hơn của người dân, của cá nhân, pháp nhân.

2. Mức bồi thường thấp:

2.1. Dân khó được bồi thường thế, nhưng mức bồi thường thì quá thấp. Thiệt hại thu nhập bị mất theo Điều 24 của Luật được tính theo lương tối thiểu vùng chia cho 26 ngày, hiện nay là 4 vùng, từ 3,7 – 5,31 triệu/tháng, tức 1 chỉ có 42 – 204 ngàn/ngày.

2.2. Thiệt hại về tinh thần do bị tạm giữ, khởi tố, truy tố, xét xử, thi hành án, bị áp dụng biện pháp ngăn chặn trong hoạt động tố tụng hình sự theo Điều 27 của Luật chỉ được bồi thường 1 – 3 ngày lương cơ sở, mà rmức lương cơ sở 2,34 triệu, từ 01-7 tới đây là 2,53 triệu/tháng, tức 110 – 115 ngàn/ngày, tức bồi thường 115 – 345 ngàn (lương tháng chia cho 22 ngày). Đây là an ủi chứ không phải bồi thường.

2.3. Mức thấp trên cũng được quy định tại một số điều khác như Điều 25 và 26.

————–

Hà Nội ngày 21-5-2026

Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC)

(392)